ઘરમાં લક્ષ્મી ટકે તે માટે ઉપાય — પૈસા ન ટકે તો શું કરવું

મહિનાની પહેલી તારીખે પગાર આવે છે, દુકાને ઘરાક પણ આવે છે, છતાં વીસ તારીખ આવતાં સુધીમાં હાથ ખાલી થઈ જાય છે. ઘણાં ઘરોની આ જ વાત છે. કમાણી ઠીક છે, કોઈ મોટું નુકસાન થયું નથી, કોઈએ ખોટું કામ કર્યું નથી — છતાં બચતનો ડબ્બો ભરાતો નથી. ત્યારે મનમાં સવાલ ઊઠે છે: શું આપણા નસીબમાં પૈસા ટકવાનું લખ્યું જ નથી? જ્યોતિષ આનો જવાબ સીધો "હા" કે "ના"માં નથી આપતું. તે કહે છે કે કુંડળીમાં પૈસા આવવાનો ભાવ જુદો છે, પૈસા ટકવાનો ભાવ જુદો છે અને પૈસા બહાર જવાનો ભાવ જુદો છે. આ ત્રણેયની સાથે ઘરના સુખનો ભાવ પણ જોડાયેલો છે.

આ લેખ "ધન કેવી રીતે વધે" એવો લેખ નથી. તેનો વિષય એક જ છે — જે આવે છે, તે ઘરમાં કેવી રીતે ટકે. આપણે જોઈશું કે કુંડળીનો બીજો ભાવ (સંચય, એટલે કે ભેગી કરેલી મૂડી), અગિયારમો ભાવ (આવક), બારમો ભાવ (વ્યય, એટલે કે ખર્ચ) અને ચોથો ભાવ (ઘરનું સુખ) શું કહે છે; શુક્ર, ચંદ્ર અને ગુરુ લક્ષ્મીને કેવો આધાર આપે છે; રાહુ અને શનિ ખર્ચ પર કેવી અસર કરે છે; પરંપરા "ગૃહલક્ષ્મી" કોને કહે છે; અને કયા સરળ ઉપાય કોઈ પણ વ્યક્તિ ઘરે આરામથી કરી શકે. શરૂઆતમાં જ એક વાત સ્પષ્ટ કરી દઈએ — કોઈ પણ ઉપાય પાકી ખાતરી નથી. નિયમ અને શ્રદ્ધાથી કરેલો ઉપાય આધાર આપે છે, અને તેની સાથે સમજદારીથી કરેલો ખર્ચ જ સાચી બચત બનાવે છે.

પૈસા આવવા અને પૈસા ટકવા — બે જુદી વાત

આપણે મોટે ભાગે માની લઈએ છીએ કે કમાણી વધશે તો બચત આપોઆપ થશે. અનુભવ કંઈક જુદું કહે છે. ઘણાં ઘરોમાં આવક બમણી થાય છે, તો ખર્ચ પણ એ જ હિસાબે વધી જાય છે. બીજી તરફ કેટલાંક કુટુંબો ઓછી આવકમાં પણ દર મહિને થોડું થોડું બાજુએ મૂકે છે. જ્યોતિષ આ ફરકને ભાવોથી (કુંડળીના બાર ભાગથી) સમજાવે છે. દરેક ભાવ જીવનના એક ભાગનું ઘર છે, અને પૈસાની બાબતમાં ચાર ભાવ સૌથી વધુ બોલે છે.

આને પાણીના માટલાથી સમજો. અગિયારમો ભાવ એ નળ છે, જેમાંથી પાણી આવે છે — તમારી આવક. બીજો ભાવ એ માટલું પોતે છે — તેમાં જેટલું પાણી ટકે, એટલી તમારી બચત. બારમો ભાવ એ નીક છે, જેમાંથી પાણી બહાર વહી જાય છે — તમારો ખર્ચ. અને ચોથો ભાવ એ જમીન છે, જેના પર માટલું મૂકેલું છે — ઘરનું સુખ અને મનની શાંતિ. જમીન જ હલતી રહે તો ભરેલું માટલું પણ છલકાય છે. એટલે પૈસા ટકાવવા માટે ફક્ત નળ જોરથી ખોલવો પૂરતો નથી. માટલું મજબૂત જોઈએ, નીક કાબૂમાં જોઈએ, અને જમીન સ્થિર જોઈએ.

બારમો ભાવ હંમેશાં ખરાબ નથી હોતો. દરેક ઘરને ખર્ચ તો કરવો જ પડે છે — ખોરાક, ભણતર, દવા, તહેવાર અને દાન. જ્યોતિષ ખર્ચ બંધ કરવાનું નથી કહેતું. તે ફરક કરે છે એવા ખર્ચમાં જે ઘરને કંઈક આપીને જાય છે, અને એવા ખર્ચમાં જે કંઈ આપ્યા વગર જ ટપકી જાય છે. બાળકની ફી અને વડીલની દવા ઘરને મજબૂત કરે છે. દેખાડા માટે કે ઝઘડા પછી મન મનાવવા માટે ખર્ચાયેલા પૈસા ઘરને ધીમે ધીમે ખોખલું કરે છે.

એક વાત પર ખાસ ધ્યાન આપો. બીજો ભાવ ફક્ત ધનનો નથી, વાણી અને કુટુંબનો પણ છે. એટલે જે ભાવ પરથી બચત જોવાય છે, તે જ ભાવ પરથી ઘરના લોકોની બોલી અને આપસનો સંબંધ પણ જોવાય છે. જ્યોતિષનો આ જોડ સંજોગ નથી. જે ઘરમાં બોલી કડવી હોય છે, ત્યાં ખર્ચ પણ મોટે ભાગે વેરવિખેર રહે છે — ક્યારેક રિસામણાં-મનામણાં પાછળ, ક્યારેક દેખાડા પાછળ, ક્યારેક ઉતાવળા નિર્ણયો પાછળ. એ જ રીતે ચોથો ભાવ ઘરનો પણ છે અને મનનો પણ. આ લેખનો મોટો ભાગ આ જ જોડ પર ઊભો છે: પૈસા ટકવા અને ઘરમાં સંપ રહેવો, આ બંને વાત કુંડળીમાં ઘણે અંશે એક જ જગ્યાએથી વંચાય છે.

કુંડળીમાં પૈસા કેમ નથી ટકતા — ભાવ અને તેમના સ્વામી

દરેક ભાવમાં એક રાશિ હોય છે, અને તે રાશિનો એક સ્વામી ગ્રહ હોય છે. તેને ભાવેશ (ભાવનો માલિક) કહે છે. પૈસા ટકવાના સવાલમાં ફક્ત એટલું જ નથી જોવાતું કે કયા ભાવમાં કયો ગ્રહ બેઠો છે. એ ભાવનો સ્વામી ક્યાં જઈને બેઠો છે, તે પણ જોવાય છે. સ્વામી જે ભાવમાં જાય છે, ત્યાં પોતાના ભાવનું કામ લઈ જાય છે.

બીજો ભાવ — માટલું કેટલું મજબૂત છે

બીજા ભાવનો સ્વામી પોતાના જ ભાવમાં હોય, અગિયારમા ભાવમાં હોય, અથવા કોઈ કેન્દ્રમાં (પહેલો, ચોથો, સાતમો, દસમો ભાવ) કે ત્રિકોણમાં (પહેલો, પાંચમો, નવમો ભાવ) સારી સ્થિતિમાં હોય, તો પરંપરા તેને ભેગી મૂડીનો આધાર માને છે. આવા લોકો ઓછી કમાણીમાંથી પણ કંઈક બચાવી લે છે.

બીજા ભાવનો સ્વામી બારમા ભાવમાં જાય, તો બચત તરફ આવેલા પૈસા ખર્ચ તરફ વળવા લાગે છે. સાદી ભાષામાં — એક કામ માટે રાખેલા પૈસા બીજા જ કામમાં વપરાઈ જાય છે. આ "પૈસા ક્યારેય નહીં ટકે" એવો સંકેત નથી. તેનો અર્થ એટલો જ કે બચત જુદી અને લખીને રાખવી પડશે, નહીં તો તે ખર્ચમાં ઓગળી જશે.

બીજા ભાવનો સ્વામી છઠ્ઠા ભાવમાં (રોગ, ઋણ, વિવાદ) હોય, તો પૈસા દેવું ચૂકવવામાં, સારવારમાં કે વિવાદમાં જઈ શકે છે. આઠમા ભાવમાં (અચાનક બનતી ઘટનાઓ) હોય, તો અચાનક આવતા ખર્ચ બચતને અડે છે. છઠ્ઠો, આઠમો અને બારમો ભાવ પરંપરામાં દુઃસ્થાન (કઠિન ભાવ) કહેવાય છે. તેમાં ભાવેશ જાય, તો તે ભાવનું કામ મહેનત અને સાવચેતીથી થાય છે — "નહીં થાય" એમ નહીં, "સંભાળીને થશે".

બીજા ભાવમાં બેઠેલા ગ્રહો પણ બોલે છે:

• બીજા ભાવમાં ગુરુ — પરંપરામાં કુટુંબની બરકત અને મીઠી વાણીનો યોગ; વિવેકથી ખર્ચ.
• બીજા ભાવમાં શુક્ર — સારું ખાનપાન અને સુંદર વસ્તુઓનો શોખ; બચત થાય છે, પણ શોખ પર નજર રાખવી પડે છે.
• બીજા ભાવમાં શનિ — પૈસા ધીમે ધીમે ભેગા થાય છે, પણ ભેગા થાય તો ટકે છે; શિસ્ત એની ચાવી છે.
• બીજા ભાવમાં રાહુ — બોલીમાં ગૂંચવણ, ખર્ચના નિર્ણયોમાં ભ્રમ, અજાણી યોજનાઓ તરફ ખેંચાણ.
• બીજા ભાવમાં મંગળ — બોલી તેજ, નિર્ણય ઝડપી; ઉતાવળનો ખર્ચ રોકવો જરૂરી.

અગિયારમો ભાવ — નળ કેટલો ખુલ્લો છે

અગિયારમો ભાવ આવકનો પ્રવાહ છે. તેનો સ્વામી બીજા ભાવમાં હોય તો આવક બચતમાં બદલાય છે — પૈસા ટકવા માટે આ ઘણો સારો જોડ છે. અગિયારમા ભાવનો સ્વામી બારમા ભાવમાં હોય, તો આવક આવતાં જ ખર્ચના રસ્તા ખૂલી જાય છે. ઘણી કુંડળીઓમાં અગિયારમો ભાવ બળવાન હોય છે પણ બીજો નબળો — આવા લોકો સારું કમાય છે, પણ બચાવી શકતા નથી. આ લેખનો વિષય બરાબર આ જ છે. આવા લોકો માટે "હજી કમાઓ" કરતાં વધુ કામની સલાહ છે: "જે આવે છે, તેને આવતાં જ વહેંચી દો — પહેલાં બચત, પછી ખર્ચ."

બારમો ભાવ — નીક કેટલી મોટી છે

બારમા ભાવનો સ્વામી બીજા ભાવમાં બેસે, તો ખર્ચ બચતમાંથી જ નીકળે છે — ભેગા કરેલા પૈસા વારંવાર તૂટે છે. અગિયારમા ભાવમાં બેસે, તો ખર્ચ સીધો આવકમાંથી થાય છે. બારમા ભાવનો સ્વામી પોતાના જ ભાવમાં હોય, તો ખર્ચ મોટે ભાગે કાબૂમાં અને જરૂરી કામો પર રહે છે.

બારમા ભાવમાં બેઠેલા ગ્રહો બતાવે છે કે ખર્ચ કઈ બાજુ ઝૂકે છે:

• બારમા ભાવમાં ગુરુ — ધર્મ, દાન, બાળકો અને ભણતર પર ખર્ચ; આવો ખર્ચ ઘરને કંઈક આપીને જાય છે.
• બારમા ભાવમાં શુક્ર — પરંપરા તેને સુખ-સગવડ માટે સારો માને છે, પણ આરામ અને શણગાર પરનો ખર્ચ વધે છે.
• બારમા ભાવમાં રાહુ — છુપા કે અચાનક ખર્ચ, જેનો હિસાબ પછી યાદ પણ ન રહે.
• બારમા ભાવમાં શનિ — સતત ચાલતા ખર્ચ, વડીલો કે આરોગ્ય સાથે જોડાયેલા; ધીમા પણ નિયમિત.

ચોથો ભાવ — જમીન કેટલી સ્થિર છે

ચોથો ભાવ ઘર, માતા, વાહન અને મનની શાંતિનો ભાવ છે. ચંદ્ર (મન અને માતાનો કારક, એટલે કે સૂચક ગ્રહ) સાથે તેનો ઊંડો સંબંધ છે. ચોથો ભાવ અશાંત હોય, તો ઘરમાં બેસીને ચેન નથી પડતું. લોકો બહાર વધુ સમય વિતાવે છે, બહાર જમે છે, મન બહેલાવવા ખરીદી કરે છે, વારંવાર ઘરના સમારકામ કે ફેરફાર પાછળ પૈસા ખર્ચે છે. આ ખર્ચ દેખાતો નથી, પણ મહિનાના અંતે સૌથી વધુ આ જ ખૂંચે છે.

ચોથા ભાવમાં રાહુ હોય તો ઘરમાં બેચેની, શનિ હોય તો જવાબદારીઓનો ભાર, મંગળ હોય તો જમીન-મકાન અંગે ચડભડ, અને ગુરુ કે શુક્ર હોય તો સુખ અને શણગાર તરફ ઝુકાવ દેખાઈ શકે છે. આ બધાનું ઉપાય-સૂત્ર એક જ છે — ઘરનું વાતાવરણ શાંત કરો, તો મનમાંથી થતો ખર્ચ આપોઆપ ઘટશે.

એક જરૂરી વાત. કોઈ એક યોગ પરથી આખી કુંડળી નથી વંચાતી. એક જ સ્થિતિ બે લોકોને જુદું ફળ આપે છે, કારણ કે બાકીના ગ્રહો, દશા (ગ્રહોનો ચાલુ સમય) અને ગોચર (ગ્રહોની આજની ચાલ) જુદાં હોય છે. જન્મસમય સાચો ન હોય, તો લગ્ન અને ભાવ જ ખસી જાય છે. એટલે આ વાતો સમજવા માટે છે, ડરવા માટે નહીં.

શુક્ર, ચંદ્ર અને ગુરુ — લક્ષ્મીના ત્રણ આધાર

પરંપરામાં લક્ષ્મીનો વાર શુક્રવાર ગણાય છે, જે શુક્ર ગ્રહનો વાર છે. સમુદ્રમંથનની પુરાણકથામાં લક્ષ્મી અને ચંદ્ર બંને સમુદ્રમાંથી પ્રગટ થયાં, એટલે પરંપરા ચંદ્રને લક્ષ્મીનો ભાઈ કહે છે. અને ગુરુ જ્યોતિષમાં ધનનો કારક છે; તેનો વાર ગુરુવાર ભગવાન વિષ્ણુની પૂજાનો દિવસ છે — અને લક્ષ્મી વિષ્ણુનાં સહચારિણી છે. એટલે ઘરમાં લક્ષ્મી ટકાવવાની વાતમાં આ ત્રણ ગ્રહો સૌથી પહેલાં જોવાય છે.

શુક્ર — સુખનો સ્વાદ અને ખર્ચની ટેવ

શુક્ર સુખ-સગવડ, વૈભવ, સૌંદર્ય અને લગ્નનો કારક છે. વૃષભ અને તુલા તેની પોતાની રાશિઓ છે; મીનમાં તે ઉચ્ચ (સૌથી બળવાન) અને કન્યામાં નીચ (સૌથી નબળો) ગણાય છે. બળવાન અને શુભ શુક્ર ઘરમાં સૌંદર્ય અને આરામ લાવે છે, પણ સમતોલન સાથે — સારી વસ્તુ લેવાય છે અને સાચવીને રખાય પણ છે.

શુક્ર પર રાહુની અસર હોય, કે શુક્ર બારમા ભાવમાં હોય, તો સુખનો સ્વાદ ખર્ચની ટેવ બની શકે છે. કપડાં, શણગાર, બહારનું જમવાનું, મોંઘી ભેટો — દરેક વસ્તુ "થોડીક" લાગે છે, પણ સરવાળો મોટો થાય છે. શુક્ર નબળો હોય તો ઊલટું પણ બને છે — ઘરમાં સંતોષની ખોટ, અને તે પૂરી કરવા વારંવાર ખર્ચ. બંને સ્થિતિમાં ઉપાય એક જ: શુક્રને શુભ બનાવવો, અને ઘરમાં સાદગી સાથે સૌંદર્ય જાળવવું.

ચંદ્ર — મન ટકે તો પૈસા ટકે

ચંદ્ર મનનો કારક છે. વૃષભમાં ઉચ્ચ અને વૃશ્ચિકમાં નીચ ગણાય છે. ધ્યાન આપો — ચંદ્રની ઉચ્ચ રાશિ વૃષભ એ શુક્રની રાશિ છે. આ જોડ કહે છે કે ઘરમાં સુખ અને સંતોષ હોય, ત્યારે જ મન સૌથી સ્થિર રહે છે.

પૈસાની બાબતમાં ચંદ્રની ભૂમિકા સૌથી ઓછી આંકવામાં આવે છે. મોટા ભાગનો બિનજરૂરી ખર્ચ મનની હાલતમાંથી થાય છે. થાકેલું, ઉદાસ કે બેચેન મન ખરીદીમાં રાહત શોધે છે. રાત્રે ફોન પરથી કંઈક મંગાવી લેવું, ગુસ્સા પછી બહાર જમવું, દુઃખી થઈને કંઈક મોટું લઈ આવવું — આ બધાં ચંદ્રની બેચેનીનાં રૂપ છે. કુંડળીમાં ચંદ્રની સાથે રાહુ, શનિ કે કેતુ હોય, ચંદ્ર છઠ્ઠા, આઠમા કે બારમા ભાવમાં હોય, કે જન્મ સમયે ચંદ્ર ઘણો ક્ષીણ (અમાસની નજીક) હોય, તો પરંપરા મનની સ્થિરતા પર ધ્યાન આપવાનું કહે છે. આ કોઈ દોષનો સિક્કો નથી; આ સંકેત છે કે આ વ્યક્તિ માટે મનની સંભાળ જ બચતનું પહેલું પગલું છે.

ગુરુ — ધનનો કારક, વિવેકનો દાતા

ગુરુ જ્યોતિષમાં ધન, સંતાન અને જ્ઞાનનો કારક છે. ધન અને મીન તેની પોતાની રાશિઓ છે; કર્કમાં ઉચ્ચ અને મકરમાં નીચ. ગુરુની દૃષ્ટિ (નજર, એટલે કે અસર) સાતમા સાથે પાંચમા અને નવમા ભાવ પર પણ હોય છે. ગુરુની દૃષ્ટિ બીજા કે અગિયારમા ભાવ પર હોય, તો પરંપરા તેને બરકતનો આધાર માને છે.

ગુરુ ફક્ત ધન નથી આપતો, તેને સંભાળવાની સમજ આપે છે — શું જરૂરી છે, શું નહીં; શેના પર ખર્ચ ધર્મ છે, અને શેના પર ઉડાઉપણું. ગુરુ નબળો હોય, નીચનો હોય કે પાપ ગ્રહોથી (કઠોર સ્વભાવના ગ્રહો, જેમ કે શનિ, રાહુ, કેતુ) ઘેરાયેલો હોય, તો કમાણી થવા છતાં નિર્ણયો બરાબર બેસતા નથી. જ્યોતિષમાં દિશાઓના પણ સ્વામી છે, અને ગુરુની દિશા ઈશાન (ઉત્તર-પૂર્વ) ગણાય છે. એટલે જ આગળના ઉપાયોમાં ઈશાન ખૂણાની સ્વચ્છતા ગુરુ સાથે જોડાય છે.

રાહુ અને શનિ — ખર્ચ પર તેમની અસર

રાહુ અને શનિને લોકો મોટે ભાગે ડરથી જુએ છે. જ્યોતિષ તેમને ડરાવનારા નહીં, શીખવનારા ગ્રહો માને છે. પૈસા ટકવાની બાબતમાં બંનેની અસર જુદી જાતની છે — રાહુ પૈસા ઝડપથી બહાર કાઢે છે, શનિ પૈસા ધીમે લાવે છે. બંનેને સમજી લઈએ, તો બંને પાસેથી બચતની ટેવ પડે છે.

રાહુ — ભ્રમ અને "હમણાં જ જોઈએ" એવો ખર્ચ

રાહુ ભ્રમ અને અચાનક બનતી વાતોનો ગ્રહ છે. રાહુ બીજા કે બારમા ભાવમાં હોય, કે રાહુની મહાદશા (વિંશોત્તરી ક્રમમાં અઢાર વર્ષ) ચાલતી હોય, તો ખર્ચની રીત બદલાય છે. કોઈ વસ્તુ તે ક્ષણે બહુ જરૂરી લાગે છે અને પછી નકામી. પૈસા ઝડપથી બમણા કરવાની યોજનાઓ આકર્ષે છે.

અગિયારમા ભાવનો રાહુ પરંપરામાં આવક માટે સારો ગણાય છે, પણ ઇચ્છાઓ પણ એટલી જ ઝડપથી વધે છે. રાહુની ચાવી છે થોભવું. રાહુની અસરમાં કોઈ પણ મોટો ખર્ચ કરતાં પહેલાં ચોવીસ કલાક થોભવાનો નિયમ ઘણો કામનો છે. સાથે દુર્ગા માતાની પૂજા અને રાહુનો મંત્ર મનને સાફ કરે છે:

'ૐ દું દુર્ગાયૈ નમઃ'

'ૐ ભ્રાં ભ્રીં ભ્રૌં સઃ રાહવે નમઃ'

શનિ — વિલંબ, ભાર અને શિસ્તનો પાઠ

શનિ પરિશ્રમ, વિલંબ અને દેવાના ભાર સાથે જોડાયેલો ગ્રહ છે. મકર અને કુંભ તેની પોતાની રાશિઓ છે; તુલામાં ઉચ્ચ અને મેષમાં નીચ. શનિની દૃષ્ટિ સાતમા સાથે ત્રીજા અને દસમા ભાવ પર પણ હોય છે. શનિ બીજા ભાવમાં હોય તો પૈસા ધીમે ભેગા થાય છે, બારમામાં હોય તો ખર્ચ સતત ચાલે છે, અને અગિયારમામાં હોય તો આવક મોડી પણ ટકાઉ બને છે.

શનિ જન્મના ચંદ્રની રાશિથી બારમી, પહેલી અને બીજી રાશિમાંથી પસાર થાય, ત્યારે આશરે સાડા સાત વર્ષના આ સમયને પરંપરામાં સાડાસાતી (મોટી પનોતી) કહે છે. તેનો ત્રીજો તબક્કો — શનિ ચંદ્રથી બીજી રાશિમાં — ધન અને કુટુંબની બાબતમાં શિસ્ત માગે છે. શનિ ચંદ્રથી ચોથી કે આઠમી રાશિમાંથી પસાર થાય, તે અઢી વર્ષના સમયને ઢૈયા (નાની પનોતી) કહે છે; ચોથી રાશિની નાની પનોતી ઘરના સુખ પર ભાર જેવી લાગી શકે છે.

ડરવાની જરૂર નથી. શનિ નિયમ તોડનારા સાથે કડક થાય છે, અને શિસ્તથી ચાલનારાને ટકાઉ ફળ આપે છે. શનિના સમયમાં પડેલી બચતની ટેવ મોટે ભાગે જીવનભર સાથ આપે છે. શનિવારે શનિનો મંત્ર, હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ અને મહેનતુ લોકો તથા વડીલોની સેવા પરંપરાના સરળ ઉપાય છે:

'ૐ પ્રાં પ્રીં પ્રૌં સઃ શનૈશ્ચરાય નમઃ'

દશા અને ગોચર — સમયનો ભાગ

વિંશોત્તરી દશામાં (એકસો વીસ વર્ષનો ગ્રહક્રમ) દરેક ગ્રહનો પોતાનો સમય આવે છે — કેતુ સાત વર્ષ, શુક્ર વીસ, સૂર્ય છ, ચંદ્ર દસ, મંગળ સાત, રાહુ અઢાર, ગુરુ સોળ, શનિ ઓગણીસ અને બુધ સત્તર વર્ષ. જે ગ્રહની દશા ચાલે છે, તેના ભાવ જીવનમાં આગળ આવે છે. બારમા ભાવના સ્વામીની દશામાં ખર્ચના પ્રસંગ વધી શકે છે. બીજા કે અગિયારમા ભાવના સ્વામીની દશામાં પૈસા ભેગા કરવા સહેલા લાગે છે. ગુરુ આશરે એક વર્ષ એક રાશિમાં રહે છે; તેનું ગોચર ચંદ્રથી બીજી કે અગિયારમી રાશિમાં હોય, તો પરંપરા તેને સંચય અને આવક માટે આધાર માને છે.

આનો સૌથી મોટો અર્થ એ છે કે પૈસા ન ટકવાનો સમય કાયમનો નથી હોતો. સમય બદલાય છે. કઠિન સમયમાં ઉપાય અને શિસ્તથી નુકસાન ઓછું રહે છે, અને સારા સમયમાં એ જ ટેવ બચતને અનેક ગણી વધારે છે.

ગૃહલક્ષ્મી — પરંપરા ઘરની લક્ષ્મી કોને કહે છે

ભારતીય ઘરોમાં ઘરની સ્ત્રીને "ગૃહલક્ષ્મી" કહેવાની જૂની પરંપરા છે. નવી વહુ ઘરમાં આવે ત્યારે કહેવાય છે "લક્ષ્મી આવી". ઘણી જગ્યાએ ગૃહપ્રવેશ વખતે ઉંબરે ચોખાથી ભરેલો કળશ મૂકવામાં આવે છે. આ પરંપરાનો ભાવ સન્માન છે — ઘરની બરકતને ઘરની સ્ત્રીઓના આદર અને ઘરના સંપ સાથે જોડીને જોવાઈ છે. તેનો અર્થ ક્યારેય એવો નથી કે ઘરના પૈસાનો ભાર કે દોષ કોઈ એક સ્ત્રી પર નાખી દેવો.

પરંપરામાં લક્ષ્મીને "ચંચળા" કહી છે — જે એક જગ્યાએ ટકતી નથી. તો પછી તે ટકે છે ક્યાં? મહાભારતના અનુશાસન પર્વમાં લક્ષ્મી અને રુક્મિણીનો એક સંવાદ છે. તેમાં લક્ષ્મી કહે છે કે તે ત્યાં રહે છે જ્યાં સત્ય, પરિશ્રમ, સ્વચ્છતા, સંયમ અને આપસમાં આદર હોય; અને ત્યાંથી ચાલી જાય છે જ્યાં આળસ, કંકાસ અને અપમાન હોય. લક્ષ્મી ટકાવવાની પરંપરા ખરેખર તો ઘરની દિનચર્યા અને ઘરના સંપની પરંપરા છે.

પછીની પરંપરામાં લક્ષ્મીનાં આઠ રૂપ — અષ્ટલક્ષ્મી — ગણાય છે. તેમાં ધનલક્ષ્મીની સાથે ધાન્યલક્ષ્મી (અન્ન) અને ધૈર્યલક્ષ્મી પણ છે. પૈસા ટકાવવાના વિષયમાં આ સુંદર સંકેત છે: અન્નનો આદર અને ધીરજ, બંને બચતનાં જ રૂપ છે.

કુંડળીમાં ગૃહલક્ષ્મી ક્યાં દેખાય છે

જ્યોતિષમાં ઘરનો સંપ ઘણી જગ્યાએથી વંચાય છે, અને આ લગભગ એ જ જગ્યાઓ છે જ્યાંથી પૈસા ટકવાનું વંચાય છે:

• બીજો ભાવ — કુટુંબ અને વાણી; ઘરના લોકો એકબીજા સાથે કેવી રીતે બોલે છે.
• ચોથો ભાવ — ઘરનું સુખ અને માતા; ઘરમાં મન લાગે છે કે નહીં.
• ચંદ્ર — મન; ઘરના લોકોનાં મન મળે છે કે ખેંચાયેલાં રહે છે.
• શુક્ર — સુખ, સૌમ્યતા અને ઘરનું સૌંદર્ય.
• સાતમો ભાવ — જીવનસાથી; પતિ-પત્ની વચ્ચેનો મેળ.

એટલે ઘરનો કંકાસ ફક્ત મનનો ભાર નથી રહેતો — તે ખર્ચ બનીને પણ બહાર આવે છે. રિસાયેલા લોકો જુદી જુદી ખરીદી કરે છે, એકબીજાને કહ્યા વગર નિર્ણય લે છે, અને ઘરનું સહિયારું બજેટ તૂટે છે.

સાસુ-વહુ — ઘરની બે પેઢીની ગૃહલક્ષ્મી

ઘણાં ઘરોમાં રસોડું, બજેટ અને રોજની ખરીદીના નિર્ણયો સાસુ અને વહુના હાથમાં હોય છે. બંને પોતપોતાની રીતે ઘરને પોતાનું માને છે. એક પેઢી સાચવીને રાખવામાં વિશ્વાસ રાખે છે, બીજી સમય પ્રમાણે ખર્ચ કરવામાં. બંનેનો સ્વભાવ અને મન મળે, તો ઘરમાં સ્પષ્ટ વ્યવસ્થા બને છે અને પૈસા આપોઆપ ટકે છે. બોલીમાં ખેંચતાણ હોય, તો દરેક ખર્ચ પર બે મત થાય છે, અને ક્યારેક એક જ વસ્તુ બે વાર આવી જાય છે.

અહીં એક વાત એકદમ સ્પષ્ટ કહેવી જરૂરી છે. "વહુ આવી ત્યારથી પૈસા ગયા" કે "બાળકના જન્મ પછી બરકત ગઈ" એવી વાતો ન તો જ્યોતિષ પ્રમાણે સાચી છે, ન તો પરંપરા પ્રમાણે. ઘરના કોઈ એક સભ્યની કુંડળી પરથી આખા ઘરના પૈસા નક્કી નથી થતા. ઘરના બધા લોકોનો ચાલુ સમય, આપસનો મેળ અને ઘરની ટેવો મળીને ઘરની આર્થિક સ્થિતિ ઘડે છે.

ગૃહલક્ષ્મી ફક્ત સ્ત્રીઓની જવાબદારી નથી

પરંપરામાં લક્ષ્મી ત્યાં જ ટકે છે જ્યાં નારાયણ (ભગવાન વિષ્ણુ) હોય. વિષ્ણુ વ્યવસ્થા, ધર્મ અને પાલનના દેવ છે. ઘરમાં તેનો અર્થ એ છે કે કમાનાર સભ્ય પ્રામાણિકતાથી કમાય, ઘરની સ્ત્રીઓનો આદર કરે, ખરાબ ટેવો અને દેખાડા પાછળ પૈસા ન ઉડાડે, અને ઘરના નિર્ણયો બધાની સલાહથી લે. ગૃહલક્ષ્મી ત્યારે જ ગૃહલક્ષ્મી છે, જ્યારે આખું ઘર તેને આદર આપે. એટલે આગળના ઉપાય આખા કુટુંબ માટે છે, કોઈ એક માટે નહીં.

પૈસા ટકાવવાના સરળ ઉપાય — વિધિ સાથે

ઉપાય શરૂ કરતાં પહેલાં થોડા નિયમ મનમાં પાકા કરી લો:

• એક કે બે ઉપાય, પૂરા નિયમથી — દસ ઉપાય અડધા મનથી કરવા કરતાં આ સારું.
• મંત્રજપ રોજ 108 વાર (એક માળા), ઓછામાં ઓછા 43 દિવસ ખાડો પાડ્યા વગર. વચ્ચે ખાડો પડે તો ફરીથી ગણતરી શરૂ કરો, મનમાં અપરાધભાવ ન રાખો.
• ઉપવાસ ત્યારે જ, જ્યારે તબિયત સારી હોય. વડીલો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને દવા લેનારાએ ઉપવાસને બદલે ફક્ત પૂજા અને જપ કરવા.
• કોઈ પણ ઉપાય પાકી ખાતરી નથી. ઉપાય મનને સ્થિર કરે છે અને સાચી ટેવો પાડે છે; તેની સાથે સમજદારીથી ખર્ચ કરવો જરૂરી છે.
• ઉધાર લઈને પૂજા કે દાન નહીં. જે ગજા પ્રમાણે હોય, એટલું જ.

1. શુક્રવારની મહાલક્ષ્મી પૂજા

શુક્રવારે સવારે સ્નાન પછી, કે સાંજે દીવો કરવાના સમયે, ઘરનું મંદિર સાફ કરો. લક્ષ્મીજીનો ફોટો કે મૂર્તિ રાખો. ઘીનો દીવો કરો. સફેદ કે ગુલાબી ફૂલ, થોડા અક્ષત (આખા ચોખા) અને નૈવેદ્ય (ભગવાનને ધરાવાતો ભોગ) તરીકે ખીર, સાકર કે ઘરે બનાવેલી કોઈ મીઠી વસ્તુ રાખો. પછી શાંત મનથી આ મંત્ર 108 વાર જપો:

'ૐ શ્રીં હ્રીં શ્રીં કમલે કમલાલયે પ્રસીદ પ્રસીદ શ્રીં હ્રીં શ્રીં ૐ મહાલક્ષ્મ્યૈ નમઃ'

આ મંત્ર લાંબો લાગે, કે સમય ઓછો હોય, તો નાનો મંત્ર પણ એટલી જ શ્રદ્ધાથી જપી શકાય:

'ૐ શ્રીં મહાલક્ષ્મ્યૈ નમઃ'

આ પૂજા ઘરની સ્ત્રીઓ, પુરુષો, બાળકો — કોઈ પણ કરી શકે. સૌથી સારું એ કે ઘરના લોકો ઓછામાં ઓછું આરતી વખતે સાથે ઊભા રહે. સાસુ અને વહુ સાથે મળીને આ પૂજા કરે, તો તે પોતે જ સંપનો ઉપાય બની જાય છે. ઉપવાસ તબિયત જોઈને જ; પૂજા અને જપ પૂરતા છે.

2. શ્રીસૂક્ત અને કનકધારા સ્તોત્ર

લક્ષ્મીની ઉપાસનાના બે પાઠ પરંપરામાં સૌથી જાણીતા છે. શ્રીસૂક્ત ઋગ્વેદના પરિશિષ્ટ (ખિલ ભાગ)નું સૂક્ત છે, જેમાં શ્રી (લક્ષ્મી)નું આવાહન છે. કનકધારા સ્તોત્રની રચના પરંપરા આદિ શંકરાચાર્ય સાથે જોડે છે. કથા એવી છે કે બાળ શંકર ભિક્ષા માટે એક બહુ ગરીબ સ્ત્રીના ઘરે ગયા. તેની પાસે આપવા જેવું કશું નહોતું, છતાં તેણે પોતાની પાસેનો એકમાત્ર સૂકો આમળો આદરથી આપી દીધો. તેની દયા જોઈને શંકરે લક્ષ્મીની સ્તુતિ કરી, અને કથા કહે છે કે એ ઘરમાં સોનાના આમળાનો વરસાદ થયો.

આ કથાનો ભાવ ધ્યાન આપવા જેવો છે — કૃપાની શરૂઆત એ ઘરથી થઈ, જ્યાં ઓછું હોવા છતાં આપવાનું મન હતું. બંને પાઠ લાંબા છે, એટલે કોઈ ભરોસાપાત્ર પુસ્તક કે જાણકાર પાસેથી શુદ્ધ રૂપમાં વાંચો. શુક્રવારે એક વાર શ્રીસૂક્ત કે કનકધારા સ્તોત્ર — જે મનને ગમે તે.

3. સંધ્યા દીપ — સાંજનો એક દીવો

સૂર્ય આથમવાના સમયને સંધ્યા કહે છે; પરંપરામાં આ પૂજા અને શાંતિનો સમય છે. રોજ સાંજે ઘરના મંદિરમાં ઘી કે તલના તેલનો એક દીવો કરો. ઇચ્છા હોય તો મુખ્ય દરવાજા પાસે પણ એક દીવો મૂકી શકાય. દીવો કરીને એક-બે મિનિટ શાંત બેસો, પછી 11 વાર 'ૐ શ્રીં મહાલક્ષ્મ્યૈ નમઃ' બોલો.

આથી ઘરના લોકો દિવસમાં એક વાર એક જગ્યાએ થોભે છે. પરંપરા કહે છે કે સંધ્યા સમયે ઘરમાં કંકાસ, ઊંચો અવાજ અને દલીલ ન થાય. આ નાની ટેવ ચોથા ભાવ (ઘરનું સુખ) અને ચંદ્ર (મન) બંનેને શાંત કરે છે. એક વ્યવહારુ સાવચેતી — દીવો પડદા, કપડાં અને નાનાં બાળકોની પહોંચથી દૂર રાખો, અને બળતો દીવો ધ્યાન વગર ન છોડો.

4. ગુરુવાર — વિષ્ણુ અને લક્ષ્મી સાથે

લક્ષ્મી ચંચળા છે, પણ નારાયણ સાથે ટકે છે — એટલે પરંપરામાં વિષ્ણુ-લક્ષ્મીની સાથે પૂજાનું ઘણું મહત્ત્વ છે. ગુરુવારે પીળાં ફૂલ, ચણાની દાળ અને ગોળ કે કેળાંનો ભોગ ધરાવીને વિષ્ણુ અને લક્ષ્મીની સાથે પૂજા કરો. આ મંત્ર 108 વાર જપો:

'ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય'

કુંડળીમાં ગુરુ નબળો હોય, કે બીજા-અગિયારમા ભાવને આધારની જરૂર હોય, તો ગુરુવારે ગુરુનો મંત્ર પણ જપી શકાય:

'ૐ ગ્રાં ગ્રીં ગ્રૌં સઃ ગુરવે નમઃ'

સમય હોય તો ગુરુવારે વિષ્ણુ સહસ્રનામનો પાઠ કરો. પૂનમની સત્યનારાયણની કથા પણ ઘરને સાથે બેસાડવાનો સુંદર રસ્તો છે.

5. ઘરનું મંદિર, ઈશાન ખૂણો અને પૈસાની જગ્યા — સરળ વાસ્તુ

વાસ્તુ એક અલગ શાસ્ત્ર છે, અને તેના ઘણા નિયમો મોટા ફેરફારો સાથે જોડાયેલા છે. અહીં ફક્ત એવી સરળ વાતો છે, જેમાં ન તોડફોડ છે, ન ખર્ચ:

• ઈશાન ખૂણો (ઉત્તર-પૂર્વ) સ્વચ્છ અને હળવો રાખો. વાસ્તુ તેને દેવસ્થાનની દિશા માને છે, અને જ્યોતિષમાં આ ગુરુની દિશા છે. અહીં ભારે સામાન, ભંગાર કે ગંદકી ન હોય. શક્ય હોય તો ઘરનું મંદિર આ જ બાજુ રાખો.
• ઘરનું મંદિર રોજ સાફ કરો. કરમાયેલાં ફૂલ, અગરબત્તીની જૂની રાખ અને વાસી ભોગ રોજ હટાવો. ખંડિત મૂર્તિ કે ફાટેલો ફોટો હોય, તો તેને આદરથી કોઈ મંદિરમાં મૂકી આવો.
• મુખ્ય દરવાજો સ્વચ્છ અને અજવાળાવાળો રાખો. પરંપરામાં લક્ષ્મીનું આગમન દરવાજેથી ગણાય છે. દરવાજા પાસે ચંપલનો ઢગલો, અંધારું કે તૂટેલી વસ્તુઓ ન હોય.
• રસોડાનો આદર કરો. રસોડું અન્નપૂર્ણાનું સ્થાન ગણાય છે. અન્નનો બગાડ ન કરો; જેટલું જમો એટલું જ પીરસો.
• પૈસાની જગ્યા વ્યવસ્થિત રાખો. પરંપરામાં ઉત્તર દિશા કુબેરની દિશા ગણાઈ છે, એટલે પૈસાનો કબાટ એવી રીતે રાખે છે કે તે ઉત્તર તરફ ખૂલે. આ સહેલાઈથી થઈ શકે તો કરો, નહીં તો ફક્ત એ જગ્યા સ્વચ્છ અને વ્યવસ્થિત રાખવી પૂરતી છે.
• ટપકતા નળ રિપેર કરાવો. લોકમાન્યતામાં ટપકતું પાણી ટપકતા પૈસાનું પ્રતીક ગણાય છે. આ લોકપરંપરા છે, પણ વ્યવહારુ પણ — પાણી અને વીજળીનો બગાડ ખરેખર ઘરખર્ચ વધારે છે.

લક્ષ્મી ધન આપે છે; પરંપરામાં કુબેર દેવોના કોષાધ્યક્ષ (ખજાનાના રખેવાળ) ગણાય છે — એટલે કે ધન સાચવનારા. પૈસા ટકાવવાના વિષયમાં કુબેરની આ ભૂમિકા ઘણી અર્થપૂર્ણ છે. ઇચ્છા હોય તો શુક્રવારે કે ગુરુવારે પૈસાની જગ્યા પાસે બેસીને આ મંત્ર જપો:

'ૐ યક્ષાય કુબેરાય વૈશ્રવણાય ધનધાન્યાધિપતયે ધનધાન્યસમૃદ્ધિં મે દેહિ દાપય સ્વાહા'

6. ચંદ્રના ઉપાય — બેચેન મન માટે

ઘરનો ખર્ચ મોટે ભાગે મનની હાલતમાંથી થતો હોય, તો ચંદ્રના ઉપાય સૌથી કામના છે. ચંદ્રનો વાર સોમવાર છે, અને ચંદ્ર શિવના મસ્તક પર બિરાજે છે.

• સોમવારે શિવલિંગ પર જળ ચડાવો અને 'ૐ નમઃ શિવાય'નો 108 વાર જપ કરો.
• સોમવારે સાંજે ચંદ્રનો મંત્ર 108 વાર જપો:

'ૐ શ્રાં શ્રીં શ્રૌં સઃ ચન્દ્રમસે નમઃ'

• માતા અને ઘરની વડીલ સ્ત્રીઓનો આદર કરો, રોજ થોડો સમય તેમની સાથે બેસો. ચોથો ભાવ માતાનો પણ છે.
• પૂનમની રાત્રે થોડી મિનિટ ચાંદનીમાં શાંત બેસો.
• સૂતાં પહેલાં ફોન પરથી ખરીદી ન કરો. ચંદ્ર રાતનો ગ્રહ છે — થાકેલું મન રાત્રે સૌથી ઢીલું હોય છે.

7. દાન — ગજા પ્રમાણે

બારમો ભાવ ખર્ચનો પણ છે અને દાનનો પણ. જ્યોતિષનો એક સુંદર વિચાર એ છે કે જે પૈસા જવાના જ છે, તેમને સાચી દિશા આપો. દાનથી બારમા ભાવનો ખર્ચ પુણ્ય બને છે, અને "પૈસા હાથમાંથી સરકી જાય છે" એવો ડર ઘટે છે. પરંપરામાં આવકનો એક નાનો ભાગ દાન માટે જુદો રાખવાનું કહેવાય છે — કેટલાક લોકો દસમો ભાગ કહે છે — પણ નિયમ આ છે: જેટલું સહેલાઈથી થાય, એટલું જ; ઉધાર લઈને દાન ક્યારેય નહીં.

આપતી વખતે આદર હોય, દેખાડો ન હોય.

8. ઘરની દિનચર્યા અને હિસાબની બેઠક

લક્ષ્મી ટકવાની પરંપરા ખરેખર તો દિનચર્યાની પરંપરા છે. કેટલીક સરળ ટેવો, જે ભાવો સાથે સીધી જોડાય છે:

1. સવારે ઘરની સફાઈ અને મંદિરમાં દીવો. દિવસની શરૂઆત વ્યવસ્થાથી.
2. આવકના દિવસે જ બચત જુદી કરો. અગિયારમા ભાવના પૈસા બીજા ભાવ સુધી પહોંચે, તે પહેલાં બારમો ભાવ તેને ખેંચી ન જાય.
3. દિવસમાં એક વાર બધા સાથે જમો. બીજો ભાવ કુટુંબ અને ખાનપાનનો છે.
4. ઘરમાં મીઠી બોલી. બીજો ભાવ વાણીનો પણ છે; કડવી વાતથી તૂટેલા સંબંધો મોટે ભાગે ખર્ચથી સાંધવામાં આવે છે.
5. મોટો ખર્ચ ચોવીસ કલાક થોભીને. આ રાહુ અને બેચેન ચંદ્ર બંનેનો ઉપાય છે.
6. મહિનાની એક બેઠક. દર મહિનાના પહેલા ગુરુવારે ઘરના વડીલો પંદર મિનિટ સાથે બેસે — શું આવ્યું, શું ગયું, શું બચ્યું, આવતા મહિને કયો મોટો ખર્ચ છે. ગુરુ વિવેકનો કારક છે; આ બેઠક ગુરુવારે થાય, તો પરંપરા અને સમજદારી બંને સાથે ચાલે છે.

દેવું હોય તો જ્યોતિષની સાથે સમજદારીથી ખર્ચ સૌથી જરૂરી છે — પહેલાં મોંઘું દેવું ઘટાડો, નવું દેવું વિચારીને લો. પરંપરામાં દેવાના ભાર માટે ઋણમોચક મંગળ સ્તોત્રનો પાઠ થાય છે; આ લાંબો પાઠ કોઈ ભરોસાપાત્ર પુસ્તકમાંથી વાંચો.

અઠવાડિયાનો ક્રમ

આ ક્રમ એક સૂચન છે, બંધન નથી. જે નિભાવી શકાય, એટલું જ રાખો. એક જ નિયમ આખું વર્ષ નિભાવાય, તો એ જ સૌથી મોટો ઉપાય છે.

શું ન કરવું — ટોટકા અને ડરથી દૂર

પૈસા ન ટકવાથી પરેશાન વ્યક્તિ સામે જાતજાતની સલાહ આવે છે. તેમાંથી ઘણી પાયા વગરની હોય છે, અને કેટલીક ઊલટો ડર વધારે છે. તેનાથી દૂર રહો:

• ટોટકા નહીં. લીંબુ-મરચાં લટકાવવાં, ખીલી ઠોકવી, ચાર રસ્તે કંઈક ફેંકવું, કંઈક પાણીમાં પધરાવવું, વાળ-નખ સાથે જોડાયેલાં કામ — આ જ્યોતિષના ઉપાય નથી.
• ડરમાં આવીને મોંઘી "સિદ્ધ" વસ્તુઓ ન ખરીદો. જે ઉપાય પૈસા ટકાવવાના નામે જ મોટો ખર્ચ કરાવે, તે ઉપાય નથી.
• કોઈ પર શંકા ન કરો. "કોઈએ કંઈક કરી દીધું છે" — આ વિચાર ઘરના સંબંધો તોડે છે. પહેલાં કુંડળી અને ઘરની ટેવો જુઓ.
• કોઈ એકને દોષી ન ઠેરવો — ન વહુને, ન બાળકને, ન કોઈ વડીલને. ઘરના પૈસા આખા ઘરનો સહિયારો સમય છે.
• રત્ન જાતે ન પહેરો. રત્ન પહેરવું જ હોય, તો કોઈ જાણકારને આખી કુંડળી બતાવીને જ; જે ગ્રહને શાંત કરવાનો હોય તેનું રત્ન ઊલટી અસર કરી શકે છે.
• "પાકું પરિણામ" એવાં વચનો પર ભરોસો ન કરો. કોઈ પણ ઉપાય એ નક્કી નથી કરતો કે પૈસા અચાનક આવશે કે ક્યારેય નહીં જાય.
• જરૂરી ખર્ચ ન રોકો. બચતના નામે દવા, ભણતર કે ખોરાકમાં કાપ યોગ્ય નથી. જ્યોતિષના ઉપાય ડૉક્ટરની સારવાર સાથે છે, તેની જગ્યાએ નહીં.
• ઉપાયના નામે ઉધાર ન લો. પૂજા અને દાન ગજા પ્રમાણે જ.

સામાન્ય સ્થિતિઓ — પહેલાં કઈ વાત પર ધ્યાન આપવું

દરેક ઘરની મુશ્કેલીનું રૂપ જુદું હોય છે. નીચેનું કોષ્ટક એ સમજવા માટે છે કે કઈ જાતની મુશ્કેલીમાં કુંડળીનો કયો ભાગ પહેલાં જોવાય છે, અને કયો ઉપાય પહેલાં અજમાવી શકાય.

ઘરના પૈસા, ઘરના લોકો — બંનેની કુંડળી કેમ જોવી

અત્યાર સુધીની વાતનો સાર આ છે: પૈસા ટકવાનો સવાલ ઘરના કોઈ એક સભ્યની કુંડળીનો નથી. ઘરમાં કમાનાર એક હોઈ શકે, પણ ખર્ચના નિર્ણયો, રસોડું, બજેટ, બાળકોની જરૂરિયાતો અને વડીલોની સંભાળ આખા ઘરમાં વહેંચાયેલી હોય છે. ઘરના બે મુખ્ય લોકોનાં મન ન મળે, બોલીમાં ખેંચતાણ હોય, કે બંનેનો ચાલુ સમય એક સાથે ભારે હોય, તો એકની કુંડળીમાં ગમે તેટલો સારો ધનયોગ હોય, ઘરમાં પૈસા ટકવામાં મુશ્કેલી આવે છે.

ઘરમાં પૈસા ન ટકે, તો મોટે ભાગે ઘરના લોકોનો હાલનો સમય અને આપસનો મેળ પણ સાથે ચાલે છે. એટલે જ કુંડળી મિલન જ્યોતિષની ટીમ આ વિષયમાં બે મિલનની સલાહ આપે છે:

• સાસુ-વહુ કુંડળી મિલન — ઘરની બે પેઢીની ગૃહલક્ષ્મીનો મેળ. તેમાં ચાર કૂટ જોવાય છે — ગણ (સ્વભાવ), ગ્રહમૈત્રી (મનનો મેળ), ભકૂટ (એકબીજા પરની અસર) અને તારા — કુલ 21 અંક; આ લગ્નનું અષ્ટકૂટ મિલન નથી. સાથે બંનેનો ચંદ્ર (મન), એકબીજાની કુંડળીમાં સ્થાન, ઘરનો ભાવ, વાણી અને હાલનો સમય વાંચીને ઉપાય કહેવાય છે.
• ગૃહશાંતિ કુંડળી મિલન — ઘરના કોઈ પણ બે સભ્યો: પિતા-પુત્ર, બે ભાઈ, માતા-પુત્ર, દેરાણી-જેઠાણી, કે જે કોઈ બે લોકો ઘરના નિર્ણયો સાથે લે છે. તેમાં સ્વભાવનો મેળ, ચંદ્ર, ચોથો ભાવ (ઘરની શાંતિ), વાણી, પિતૃદોષ અને કાલસર્પ (બંને પરંપરાની વાત; કાલસર્પ પ્રાચીન ગ્રંથોમાં નથી, તે પછીની પરંપરા છે — રિપોર્ટ તેમને પરંપરા તરીકે જ કહે છે), ચાલુ દશા અને શનિનું ગોચર જોઈને ઉપાય કહેવાય છે.

દરેક રિપોર્ટ બંનેની જન્મતારીખ, જન્મસમય અને જન્મસ્થળ પરથી બને છે. ચુકવણી પછી મિલનનું પૂરું પરિણામ સાઇટ પર તરત ખૂલે છે. આખો રિપોર્ટ PDFમાં આવે છે — તેમાં બંનેની પોતાની કુંડળી, ઉપાયોની પૂરી વિધિ, અઠવાડિયાનો ક્રમ અને "તમારા પ્રશ્નો — સીધા જવાબ" નામનો ભાગ હોય છે. ઘરના પૈસા મુખ્યત્વે પતિ-પત્ની સાથે મળીને સંભાળતાં હોય, તો પતિ-પત્ની કુંડળી મિલન પણ તેમનું મન, વાણી, ચાલુ દશા અને શનિનું ગોચર જોઈને ઉપાય અને અઠવાડિયાનો ક્રમ કહે છે.

પ્રામાણિકપણે એક વાત: અમારો રિપોર્ટ ઘરમાં કેટલું ધન આવશે કે ક્યારે આવશે, તેની ભવિષ્યવાણી નથી કરતો. તે બંનેની કુંડળી પરથી ઘરના સંબંધો, મન, હાલનો સમય અને તેના ઉપાય કહે છે. પણ આ લેખમાં તમે જોયું કે પૈસા ટકવાના ભાવ — બીજો (કુટુંબ અને વાણી) અને ચોથો (ઘરનું સુખ) — એ જ ઘરના સંપના પણ ભાવ છે. ઘરનું મન સ્થિર થાય, શિસ્ત આવે અને ખર્ચના નિર્ણયો સાથે મળીને લેવાય, ત્યારે જે આવે છે તેના ટકવાનો રસ્તો આપોઆપ બને છે. બંનેની કુંડળી સાથે જોવાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ખેંચતાણ ક્યાં છે, સમય કેવો ચાલે છે, અને કોના માટે કયો ઉપાય પહેલાં કરવો યોગ્ય રહેશે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો