સંતાનપ્રાપ્તિના ઉપાય અને કુંડળીમાં સંતાન યોગ

ઘરમાં એક નાનકડા બાળકની કિલકારીની આશા દરેક દંપતીના મનમાં હોય છે. આ આશા થોડાં વર્ષ લંબાઈ જાય, ત્યારે મનમાં સવાલ ઊઠવા લાગે છે — કુંડળીમાં કંઈક છે? કોઈ દોષ તો નથી ને? સગાં-સંબંધી પૂછે છે, પડોશીઓ સલાહ આપે છે, અને ઘણી વાર કોઈ આધાર વિના કોઈ એક તરફ — મોટે ભાગે વહુ તરફ — આંગળી ચીંધાઈ જાય છે. આ લેખ એ જ ગૂંચવણ ઉકેલવા માટે છે. જ્યોતિષની નજરે આપણે જોઈશું કે કુંડળીમાં સંતાન યોગ કેવી રીતે વંચાય છે, વિલંબનાં શાસ્ત્રીય ચિહ્નો શું કહે છે, અનુકૂળ સમય ક્યારે આવે છે, અને સંતાનપ્રાપ્તિના કયા ઉપાય સરળ, સલામત અને ઘરે આરામથી કરી શકાય એવા છે.

શરૂઆતમાં જ બે વાત સ્પષ્ટ કરી દઈએ. પહેલી — જ્યોતિષના ઉપાય ડૉક્ટરની સારવાર સાથે છે, તેની જગ્યાએ નહીં. સંતાનમાં વિલંબ થતો હોય તો પતિ-પત્ની બંનેએ ડૉક્ટર પાસે તપાસ જરૂર કરાવવી; આજનું તબીબી વિજ્ઞાન ઘણું કરી શકે છે. બીજી — કોઈ પણ ઉપાય પરિણામની ખાતરી આપતો નથી. નિયમ અને શ્રદ્ધાથી કરેલો ઉપાય મનને સ્થિર કરે છે, કઠિન સમયને સહન કરવા જેવો બનાવે છે, અને ઘરમાં આશા જીવંત રાખે છે. કુંડળી મિલન જ્યોતિષની ટીમ આ લેખ આ જ ભાવથી રજૂ કરે છે — ડર નહીં, સમજ; દોષ નહીં, સહારો.

પહેલાં એક ભરોસો: સંતાનની વાત કોઈ એકની નથી

સંતાન બે વ્યક્તિઓના મિલનથી આવે છે, એટલે શાસ્ત્ર પણ તેનો વિચાર બે કુંડળીમાં કરે છે. પતિની કુંડળીનો પંચમ ભાવ અને પત્નીની કુંડળીનો પંચમ ભાવ — બંને સરખા ગણાય છે. જ્યોતિષમાં એવો કોઈ નિયમ નથી કે વિલંબ ફક્ત સ્ત્રીની કુંડળીથી થાય છે. તબીબી વિજ્ઞાન પણ આ જ માને છે — તપાસ હંમેશાં બંનેની થાય છે. એટલે ઘરના વડીલોને એક વિનંતી: કોઈને દોષી ન ઠેરવો. મહેણાં-ટોણાં અને દબાણ મન પર બોજ નાખે છે, અને જ્યોતિષમાં મનનો કારક ચંદ્ર છે. ચંદ્ર જેટલો શાંત, એટલું દાંપત્ય સંતુલિત, અને રાહ જોવાનો સમય એટલો હળવો લાગે છે.

બીજી એક વાત. "પુત્ર-કારક", "પુત્ર ભાવ", "પુત્રદા એકાદશી" — જૂના ગ્રંથોમાં આવા શબ્દો આવે છે, પણ તેનો ભાવ સંતાન છે, દીકરો હોય કે દીકરી. આ લેખમાં આ શબ્દો જ્યાં આવે ત્યાં તેને "સંતાન" તરીકે જ વાંચજો. અમે સંતાનના લિંગ વિશે કોઈ ભવિષ્યવાણી કરતા નથી, અને જે જ્યોતિષી "દીકરો જ થશે" એવો દાવો કરે, તેનાથી દૂર રહેજો. દીકરી પણ દીકરા જેટલો જ મોટો આશીર્વાદ છે.

કુંડળીમાં સંતાન ક્યાં જોવાય છે — પંચમ ભાવ

જન્મકુંડળીના બાર ભાવ (સ્થાન) જીવનનાં બાર ક્ષેત્ર બતાવે છે. તેમાં પાંચમું સ્થાન — પંચમ ભાવ — બુદ્ધિ, વિદ્યા અને સંતાનનું છે. જૂના ગ્રંથો તેને "પુત્ર ભાવ" પણ કહે છે. આ જ ભાવ પૂર્વપુણ્ય (અગાઉનાં સારાં કર્મોનું સંચિત ફળ), મંત્રસાધના, પ્રેમ અને સર્જનશીલતાનો પણ છે. ધ્યાન આપો — સંતાન, પુણ્ય અને મંત્ર, ત્રણેય એક જ ભાવમાં મુકાયાં છે. કદાચ એટલે જ પરંપરા કહે છે કે સંતાનની ઇચ્છામાં મંત્રજપ અને પુણ્યકર્મનું વિશેષ સ્થાન છે.

પંચમ ભાવમાં શું શું જોવાય છે

• આ ભાવમાં કયા ગ્રહો બેઠા છે. શુભ ગ્રહો — ગુરુ, શુક્ર, બળવાન ચંદ્ર, સારી સ્થિતિનો બુધ — હોય તો સહારો મનાય છે.
• આ ભાવ પર કયા ગ્રહની દૃષ્ટિ (નજર) છે. ગુરુની દૃષ્ટિ સૌથી શુભ ગણાય છે.
• આ ભાવનો સ્વામી, એટલે કે પંચમેશ, ક્યાં બેઠો છે અને કેટલો બળવાન છે.
• સંતાનનો કારક ગુરુ કેવી સ્થિતિમાં છે.
• ચંદ્રથી અને ગુરુથી ગણતાં પાંચમો ભાવ કેવો છે.
• સપ્તાંશ (D7) નામની સૂક્ષ્મ કુંડળીમાં સંતાનપક્ષનું ચિત્ર કેવું બને છે.

આમાંની કોઈ એક વાત એકલી કંઈ નક્કી કરતી નથી. જ્યોતિષમાં ફળ હંમેશાં ઘણાં ચિહ્નોને ભેગાં કરીને વંચાય છે — જેમ ડૉક્ટર એક રિપોર્ટથી નહીં, આખી તપાસ જોઈને બોલે છે. એક ચિહ્ન નબળું હોય અને ચાર ચિહ્ન સહારો આપતાં હોય, તો સહારાનું પલ્લું ભારે પડે છે.

પંચમેશ — પાંચમા ભાવનો સ્વામી

જન્મલગ્નથી (જન્મ સમયે પૂર્વ ક્ષિતિજ પર ઊગતી રાશિ) ગણતાં પાંચમી રાશિનો સ્વામી ગ્રહ પંચમેશ કહેવાય છે. તેને સંતાનભાવનો "માલિક" સમજો. તમારી કુંડળીમાં જન્મલગ્નની રાશિ જોઈને નીચેના કોઠામાંથી તમારો પંચમેશ જાણી લો.

પંચમેશ કેન્દ્રમાં (પહેલો, ચોથો, સાતમો, દસમો ભાવ) કે ત્રિકોણમાં (પહેલો, પાંચમો, નવમો ભાવ) હોય, સ્વરાશિમાં કે ઉચ્ચ રાશિમાં (જ્યાં ગ્રહ સૌથી બળવાન હોય) હોય, અથવા તેના પર ગુરુની દૃષ્ટિ હોય — તો તે સંતાનપક્ષ માટે શુભ ગણાય છે. પંચમેશ છઠ્ઠા, આઠમા કે બારમા ભાવમાં હોય (તેને દુઃસ્થાન, એટલે કે કઠિન ભાવ કહે છે), સૂર્યની બહુ નજીક આવીને અસ્ત (પ્રભાવમાં મંદ) હોય, અથવા નીચ રાશિમાં (જ્યાં ગ્રહ સૌથી નબળો હોય) હોય — તો પરંપરા તેને "ધ્યાન માગતી" સ્થિતિ કહે છે. ધ્યાન માગવું એટલે ના પાડવી નહીં. આ ફરક આખા લેખમાં યાદ રાખજો.

કુંડળીમાં સંતાન યોગ — શુભ ચિહ્નો

જૂના ગ્રંથોમાં સંતાનસુખના ઘણા યોગ (ગ્રહોના ખાસ મેળ) ગણાવ્યા છે. બધાનાં નામ યાદ રાખવાની જરૂર નથી. તેનો સાર સરળ શબ્દોમાં આ છે:

1. પંચમેશ અને લગ્નેશ (પહેલા ભાવનો સ્વામી) સાથે બેઠા હોય, એકબીજાને જોતા હોય, અથવા એકબીજાની રાશિમાં હોય.
2. ગુરુ બળવાન હોય અને પંચમ ભાવને કે પંચમેશને જોતો હોય.
3. પંચમ ભાવમાં શુભ ગ્રહો હોય, અથવા શુભ ગ્રહોની દૃષ્ટિ હોય.
4. પંચમેશ કેન્દ્ર કે ત્રિકોણમાં પોતાના બળ સાથે હોય.
5. નવમ ભાવ (ભાગ્ય અને ધર્મનો ભાવ) ના સ્વામી અને પંચમેશ વચ્ચે સંબંધ હોય — પુણ્ય અને સંતાનનો સુંદર મેળ.
6. સપ્તાંશ કુંડળીમાં પણ પંચમ ભાવ અને તેનો સ્વામી સારી સ્થિતિમાં હોય.
7. ચંદ્ર બળવાન હોય અને તેનાથી પાંચમા ભાવ પર શુભ પ્રભાવ હોય.

આમાંથી બે-ત્રણ ચિહ્નો પણ તમારી કુંડળીમાં હોય, તો એ આશાની વાત છે. અને સ્પષ્ટ ન દેખાય, તોપણ નિરાશ થવાનું કારણ નથી. સંતાનનો વિચાર બંનેની કુંડળીથી થાય છે, દશા સાથે બદલાય છે, અને ઉપાયથી સહારો મેળવે છે. કુંડળીની એક તસવીર આખી વાર્તા નથી.

ગુરુ — સંતાનનો કારક

જ્યોતિષમાં દરેક વિષયનો એક કારક ગ્રહ હોય છે — એટલે કે એ ગ્રહ જે તે વિષયનો સ્વાભાવિક પ્રતિનિધિ છે. જેમ લગ્નનો કારક શુક્ર અને મનનો ચંદ્ર, તેમ સંતાનનો કારક ગુરુ (બૃહસ્પતિ) છે. એટલે જ ગુરુને "પુત્ર-કારક" કહ્યો છે. ગુરુ જ્ઞાન, ધર્મ, ધન અને વડીલોના આશીર્વાદનો પણ ગ્રહ છે. જેની કુંડળીમાં ગુરુ બળવાન હોય, તેના જીવનમાં સાચી સલાહ, વડીલોનો સ્નેહ અને સંતાનસુખનો સહારો સામાન્ય રીતે મનાય છે.

સંતાનના વિષયમાં ગુરુ બંનેની કુંડળીમાં જોવાય છે — પતિની પણ, પત્નીની પણ. ઘણી વાર એકની કુંડળીમાં ગુરુ નબળો હોય છે અને બીજાની કુંડળીમાં ખૂબ બળવાન. એવે વખતે બીજાનો ગુરુ આખા ઘરનો સહારો બને છે.

ગુરુને બળ ક્યારે મળે છે

• કર્ક રાશિમાં ગુરુ ઉચ્ચનો હોય છે — અહીં તે સૌથી બળવાન ગણાય છે.
• ધન અને મીન તેની સ્વરાશિ છે.
• તે કેન્દ્ર કે ત્રિકોણમાં બેઠો હોય.
• સૂર્યથી પૂરતો દૂર હોય, એટલે કે અસ્ત ન હોય.
• શુભ ગ્રહો સાથે હોય, અથવા તેમના પર તેની દૃષ્ટિ હોય.

ગુરુની દૃષ્ટિ પંચમ પર ક્યાંથી પડે છે

દરેક ગ્રહ પોતાના સ્થાનથી સાતમા ભાવને જુએ છે, પણ ગુરુની ત્રણ દૃષ્ટિ છે — પાંચમી, સાતમી અને નવમી. તેનો સીધો અર્થ એ કે જન્મકુંડળીમાં ગુરુ પહેલા, નવમા કે અગિયારમા ભાવમાં હોય, તો તેની દૃષ્ટિ સીધી પંચમ ભાવ પર પડે છે. પહેલા ભાવથી પાંચમી દૃષ્ટિ, અગિયારમા ભાવથી સાતમી દૃષ્ટિ, અને નવમા ભાવથી નવમી દૃષ્ટિ — ત્રણેય પંચમ પર આવીને મળે છે. પરંપરામાં તેને સંતાનપક્ષ માટે ખૂબ શુભ ગણવામાં આવે છે. તમારી કુંડળીમાં આ તમે જાતે પણ ગણી શકો — ફક્ત ગુરુનો ભાવ ગણી લો.

ગુરુને સહારાની જરૂર હોય ત્યારે

ગુરુ મકર રાશિમાં નીચનો હોય છે. સૂર્યની બહુ નજીક આવે ત્યારે તે અસ્ત કહેવાય છે — જેમ દિવસે દીવો બળે તો છે, પણ તેનો પ્રકાશ ઓછો દેખાય છે. રાહુ કે શનિ સાથે હોય ત્યારે પણ પરંપરા કહે છે કે ગુરુનું શુભ ફળ ધીમે અને થોડું મોડું આવે છે. આમાંથી કંઈ પણ હોય, તો તેનો અર્થ એટલો જ કે ગુરુને બળ આપતા ઉપાય — ગુરુવારની પૂજા, ગુરુનો બીજ મંત્ર, વડીલોનું માન, વિદ્યાદાન — ખાસ મનથી કરવા જોઈએ.

નીચ ગુરુ માટે નીચભંગ (નીચતા તૂટી જવી) ના શાસ્ત્રીય નિયમો પણ છે. ઉદાહરણ તરીકે — મકરનો સ્વામી શનિ, કે કર્કનો સ્વામી ચંદ્ર, જન્મલગ્નથી કે ચંદ્રથી કેન્દ્રમાં હોય, તો ગુરુની નીચતા ઘણે અંશે તૂટી જાય છે. એટલે કુંડળીમાં એકલો "નીચ" શબ્દ જોઈને ગભરાશો નહીં. આખું ચિત્ર જોયા વિના કોઈ નિષ્કર્ષ કાઢવામાં આવતો નથી.

ત્રણ જગ્યાએથી પાંચમો ભાવ — જન્મલગ્ન, ચંદ્ર અને ગુરુ

જ્યોતિષની એક સુંદર રીત એ છે કે મહત્ત્વના વિષયને એક નહીં, ત્રણ જગ્યાએથી જોવો. સંતાન માટે આ રીત ખાસ ઉપયોગી છે.

• જન્મલગ્નથી પંચમ — જીવન અને શરીરની મૂળ દિશાથી સંતાનનો વિચાર. આ પહેલી નજર છે.
• ચંદ્રથી પંચમ — મનથી. ચંદ્ર જે રાશિમાં હોય, તેને પહેલો ભાવ માનીને પાંચમો ભાવ ગણો. તેનાથી ખબર પડે છે કે આ વિષયમાં મન કેટલું નિશ્ચિંત કે બેચેન રહે છે, અને ભાવનાત્મક રીતે આ વિષય કેવો ચાલે છે.
• ગુરુથી પંચમ — કારકથી. ગુરુ જે ભાવમાં બેઠો છે, તેનાથી પાંચમો ભાવ જુઓ. કારકથી ગણીને ભાવ જોવાની આ રીત ઘણી જૂની છે.

ત્રણેય જગ્યાએથી પંચમ ભાવ સારો હોય, તો સંકેત મજબૂત ગણાય છે. એક જગ્યાએ ઊણપ અને બે જગ્યાએ સહારો હોય, તો સહારો ભારે પડે છે. આ રીતનો સૌથી મોટો લાભ એ કે કોઈ એક નબળા બિંદુથી ડરવાની જરૂર રહેતી નથી. કોઈએ ફક્ત જન્મકુંડળી જોઈને મોટી વાત કહી દીધી હોય, તો વિનમ્રતાથી પૂછો કે ચંદ્ર અને ગુરુથી શું દેખાય છે.

સપ્તાંશ (D7) — સંતાનની સૂક્ષ્મ કુંડળી

જન્મકુંડળી (D1) આખા જીવનનો નકશો છે. પણ કેટલાક વિષયોને બારીકાઈથી જોવા માટે જ્યોતિષમાં વર્ગ કુંડળી (એક જ કુંડળીના સૂક્ષ્મ ભાગ) બનાવવામાં આવે છે — જેમ લગ્ન માટે નવાંશ (D9). સંતાન માટે આ કુંડળી છે સપ્તાંશ (D7). "સપ્ત" એટલે સાત. તેમાં દરેક રાશિના 30 અંશને સાત સરખા ભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે — દરેક ભાગ આશરે 4 અંશ 17 કળાનો.

તેની ગણતરીનો નિયમ સરળ છે. ગ્રહ વિષમ રાશિમાં (મેષ, મિથુન, સિંહ, તુલા, ધન, કુંભ) હોય, તો ગણતરી એ જ રાશિથી શરૂ થાય છે. સમ રાશિમાં (વૃષભ, કર્ક, કન્યા, વૃશ્ચિક, મકર, મીન) હોય, તો તેનાથી સાતમી રાશિથી. આ હિસાબ તમારે જાતે કરવાનો નથી — કમ્પ્યુટરની કુંડળી તે પળમાં કરી દે છે. તમારે સમજવાની વાત એટલી જ કે સપ્તાંશમાં આ બાબતો જોવાય છે:

• સપ્તાંશનું લગ્ન અને તેનો સ્વામી કેટલો બળવાન છે.
• સપ્તાંશમાં પંચમ ભાવ અને તેનો સ્વામી કેવી સ્થિતિમાં છે.
• સપ્તાંશમાં ગુરુની સ્થિતિ.
• જન્મકુંડળીનો પંચમેશ સપ્તાંશમાં કઈ રાશિમાં પહોંચ્યો — સ્વરાશિ, ઉચ્ચ, મિત્ર કે નીચ.

એક ખૂબ મહત્ત્વની સાવધાની — સપ્તાંશનું લગ્ન સરેરાશ દર પંદર-વીસ મિનિટે બદલાઈ જાય છે. એટલે જન્મસમય પાકો ન હોય, તો સપ્તાંશ પર બહુ આધાર ન રાખવો. એવે વખતે જન્મકુંડળી, ચંદ્ર અને ગુરુની વાતો વધુ સહારો આપે છે.

બંનેની કુંડળી સાથે — કોઈ એકનો "દોષ" નહીં

સંતાનના વિષયમાં જ્યોતિષ પતિ અને પત્ની બંનેની કુંડળી બાજુ-બાજુમાં રાખીને જુએ છે. એક કુંડળીમાં પંચમ નબળો હોય અને બીજીમાં બળવાન, તો બીજી કુંડળીનું બળ આખા ઘરનો સહારો બને છે. એકનો ગુરુ નબળો અને બીજાનો બળવાન હોય, તો વાત સંતુલિત થઈ જાય છે. એટલે જ એક જ કુંડળી જોઈને "આની કુંડળીમાં દોષ છે" કહેવું ન તો શાસ્ત્ર પ્રમાણે યોગ્ય છે, ન તો માણસાઈ પ્રમાણે.

આપણા સમાજમાં આ બોજ મોટે ભાગે સ્ત્રી પર નાખી દેવાય છે. પણ કુંડળી આવો ભેદ કરતી નથી. કોઈ ફક્ત પત્નીની કે વહુની કુંડળી માગીને સંતાન વિશે ચુકાદો સંભળાવે, તો તે અધૂરી વાત કરી રહ્યા છે. સાચી રીત આ છે — બંનેની કુંડળી, બંનેની દશા, બંનેનું આરોગ્ય, અને બંનેનો સાથ.

બીજ સ્ફુટ અને ક્ષેત્ર સ્ફુટ — પરંપરા પણ જોડીમાં જુએ છે

પરંપરામાં સંતાનવિચારની એક ખાસ ગણતરી છે, જે આ જ વાતને વધુ સ્પષ્ટ કરે છે. પતિ માટે બીજ સ્ફુટ કાઢવામાં આવે છે — સૂર્ય, શુક્ર અને ગુરુના અંશોનો સરવાળો. પત્ની માટે ક્ષેત્ર સ્ફુટ — ચંદ્ર, મંગળ અને ગુરુના અંશોનો સરવાળો. ("સ્ફુટ" એટલે ગણતરીથી નીકળેલું એક બિંદુ.) બીજ સ્ફુટ વિષમ રાશિ અને વિષમ નવાંશમાં શુભ મનાય છે, અને ક્ષેત્ર સ્ફુટ સમ રાશિ અને સમ નવાંશમાં.

અહીંની સૌથી સુંદર વાત એ છે કે શાસ્ત્રએ પોતે જ બંને માટે અલગ-અલગ ગણતરી રાખી, અને બંનેને સાથે વાંચવાનું કહ્યું. કોઈ એકને એકલા તોલવાની વાત ત્યાં છે જ નહીં. અને આ પણ યાદ રાખજો — આ કોઈની "ક્ષમતા"નું પ્રમાણપત્ર નથી, ફક્ત એક શાસ્ત્રીય સંકેત છે. શરીરનું સત્ય ડૉક્ટરની તપાસ બતાવે છે, સ્ફુટ નહીં.

વિલંબનાં શાસ્ત્રીય ચિહ્નો — ડર નહીં, સમજ

હવે એ બાબતો પર આવીએ જેને ગ્રંથો સંતાનના વિલંબ સાથે જોડે છે. તેને વાંચતી વખતે એક વાત મનમાં રાખજો: આ સંકેત છે, ચુકાદા નહીં. દરેક સંકેત સાથે તેને સંભાળતી બાબતો પણ ઘણી વાર કુંડળીમાં હોય છે, અને દરેક સંકેતનો ઉપાય પણ છે. આ ભાગ તમને ડરાવવા માટે નહીં, સમજાવવા માટે છે — જેથી કોઈ તમને અડધી વાત કહીને પરેશાન ન કરી શકે.

પંચમ ભાવ પર પાપ ગ્રહ

જ્યોતિષમાં શનિ, રાહુ, કેતુ, મંગળ અને કેટલીક સ્થિતિમાં સૂર્યને પાપ ગ્રહ (કઠોર સ્વભાવના ગ્રહ) કહેવાય છે. "પાપ" શબ્દથી ગભરાશો નહીં — તેનો અર્થ ખરાબ નથી, પણ એવો ગ્રહ જે પોતાનું ફળ પરિશ્રમ, શિસ્ત કે સમય પછી આપે છે. આ ગ્રહો પંચમમાં બેસે કે તેના પર દૃષ્ટિ નાખે, તો પરંપરા કહે છે કે સંતાનસુખમાં થોડો વિલંબ કે વધુ ધીરજ લાગી શકે.

એક જરૂરી વાત — શુભ ગ્રહની દૃષ્ટિ આ અસરોને ઘણી નરમ કરી દે છે. પંચમ પર શનિ હોય અને ગુરુ પણ જોતો હોય, તો પરંપરા વિલંબ કહે છે, અડચણ નહીં. અને પાપ ગ્રહ સ્વરાશિ કે ઉચ્ચ રાશિમાં હોય, તો તે પણ પોતાના ભાવને સંભાળે છે. ઉદાહરણ તરીકે — તુલા જન્મલગ્નમાં પંચમ ભાવ કુંભનો હોય છે, જે શનિની સ્વરાશિ છે; ત્યાં બેઠેલો શનિ પોતાના જ ઘરમાં હોય છે, એટલે પરંપરા તેને એટલો કઠોર માનતી નથી.

શનિ વિલંબ કરે છે, ના નથી પાડતો

શનિનું નામ સાંભળતાં જ લોકો ગભરાઈ જાય છે. પણ જ્યોતિષમાં શનિ પરિશ્રમ, શિસ્ત અને ધીરજનો ગ્રહ છે. તેનો સ્વભાવ છે — મોડું આપવું, પણ ટકાઉ આપવું. પંચમ પર શનિની છાયાનો સરળ અર્થ એ છે કે સંતાનસુખમાં થોડો સમય લાગી શકે, અને આ દરમિયાન ધીરજ, આરોગ્યની સંભાળ અને નિયમથી કરેલો ઉપાય ખૂબ કામ આવે છે. પરંપરા કહે છે કે આવા યોગમાં સુખ ઘણી વાર થોડું મોડું, પણ સ્થિર રૂપે આવે છે. આ પ્રતીક્ષાને સજા નહીં, તૈયારીનો સમય સમજો.

પંચમેશ નબળો હોય તો

પંચમેશ દુઃસ્થાનમાં (છઠ્ઠો, આઠમો, બારમો ભાવ) હોય, અસ્ત હોય કે નીચનો હોય, તો તેને "નબળો" કહેવાય છે. પણ નબળા ગ્રહને પણ સહારો મળે છે — શુભ ગ્રહની દૃષ્ટિથી, પોતાની રાશિના સ્વામીના બળથી, નવાંશ કે સપ્તાંશમાં સારી સ્થિતિથી, અથવા નીચભંગથી. અને સૌથી મોટો સહારો છે સમય. નબળા પંચમેશવાળી કુંડળીમાં પણ જ્યારે ગુરુની કે કોઈ શુભ ગ્રહની દશા પંચમ ભાવને સ્પર્શે છે, ત્યારે એ સમય સંતાન માટે અનુકૂળ ગણાય છે.

રાહુ-કેતુ પંચમમાં, અને પિતૃ દોષની વાત

રાહુ કે કેતુ પંચમમાં હોય, તો આજકાલ ઘણા લોકો તેને મોટો દોષ કહીને મોંઘી પૂજા કરાવવાનું કહે છે. સાચી વાત એ છે કે આ એક સંકેત છે — મનમાં ભ્રમ કે બેચેની, નિર્ણયોમાં ગૂંચવણ, ક્યારેક સારવાર વિશે વારંવાર વિચાર બદલવો. તેનો સરળ ઉપાય છે મનને સ્થિર રાખવું, એક ભરોસાપાત્ર ડૉક્ટર સાથે ટકી રહેવું, શિવની પૂજા, અને 'ૐ નમઃ શિવાય' નો જપ. કોઈએ ડરાવ્યા એટલે મોટો ખર્ચ ન કરો. ઘરે શ્રદ્ધાથી થઈ શકે એ જ ઉપાય સૌથી ઉત્તમ.

સંતાનના વિલંબમાં ઘણા લોકો "પિતૃ દોષ" નું નામ પણ લે છે. જૂના ગ્રંથોમાં પંચમ ભાવના સંદર્ભમાં પિતૃઓ સાથે જોડાયેલા કેટલાક સંકેત જરૂર મળે છે, પણ આજે જે રૂપમાં પિતૃ દોષ કહેવાય છે — જેમ કે સૂર્ય સાથે રાહુ હોવો — તે પછીની પરંપરા છે. પિતૃઓને યાદ કરવા, અમાસે શ્રદ્ધાથી જળ અર્પણ, શ્રાદ્ધના દિવસોમાં અન્નદાન — આ બધું પરિવારની શ્રદ્ધાથી કરો, ડરથી નહીં. અને તેને કોઈ એક સભ્યનો દોષ માનવો તો બિલકુલ યોગ્ય નથી; પિતૃઓને યાદ કરવા એ આખા કુળનું સહિયારું કામ છે.

અનુકૂળ સમય ક્યારે — દશા અને ગુરુનું ગોચર

કુંડળી ફક્ત "શું" નહીં, "ક્યારે" પણ બતાવે છે. સંતાનના વિષયમાં સમય જોવાનાં બે મુખ્ય સાધન છે — દશા અને ગોચર. દશા અંદરની ઘડિયાળ છે, ગોચર બહારનું હવામાન. બંને મળીને બતાવે છે કે કયો સમય કયા કામ માટે અનુકૂળ છે.

દશા — જીવનનું ચાલુ પ્રકરણ

વૈદિક જ્યોતિષમાં સૌથી પ્રચલિત દશા વિંશોત્તરી છે — 120 વર્ષનું ચક્ર, જેમાં નવ ગ્રહો વારાફરતી પોતાનો સમય ચલાવે છે: કેતુ 7, શુક્ર 20, સૂર્ય 6, ચંદ્ર 10, મંગળ 7, રાહુ 18, ગુરુ 16, શનિ 19 અને બુધ 17 વર્ષ. દરેક મહાદશા (મોટી દશા) ની અંદર અંતર્દશા (નાની દશા) હોય છે. સંતાન માટે પરંપરામાં આ સમય અનુકૂળ ગણાય છે:

• પંચમેશની મહાદશા કે અંતર્દશા.
• પંચમ ભાવમાં બેઠેલા શુભ ગ્રહની દશા.
• ગુરુની દશા, ખાસ કરીને ગુરુ બળવાન હોય કે પંચમ સાથે જોડાયેલો હોય ત્યારે.
• નવમેશ (નવમા ભાવનો સ્વામી) ની દશા — કારણ કે નવમ ભાવ પંચમથી ગણતાં પાંચમો છે, અને તેને સંતાનપક્ષનો સહાયક માનવામાં આવે છે.
• સપ્તાંશમાં બળવાન ગ્રહની દશા.

કોઈ કઠિન ગ્રહની દશા ચાલતી હોય, તો તેનો અર્થ એવો નથી કે એ આખા સમયમાં કંઈ નહીં થાય — કઠિન મહાદશામાં પણ શુભ અંતર્દશા પોતાની અસર બતાવે છે. દશા બંનેની અલગ-અલગ ચાલે છે; બંનેની એકસાથે અનુકૂળ હોય, અથવા ઓછામાં ઓછું કોઈ એકની કઠિન ન હોય, તો એ સમય વધુ સારો ગણાય છે.

ગુરુનું ગોચર — આકાશમાં ચાલતો આશીર્વાદ

ગોચર એટલે — આજે આકાશમાં ગ્રહો ક્યાં ચાલી રહ્યા છે. ગુરુ એક રાશિમાં આશરે એક વર્ષ રહે છે અને આશરે બાર વર્ષમાં આખું ચક્ર પૂરું કરે છે. પરંપરામાં સંતાનવિચારમાં ગુરુના ગોચરનું ઘણું મહત્ત્વ છે. આ સ્થિતિઓ શુભ ગણાય છે:

• ગોચરનો ગુરુ જન્મકુંડળીના પંચમ ભાવમાંથી પસાર થાય.
• ગોચરનો ગુરુ પહેલા, નવમા કે અગિયારમા ભાવથી પંચમ ભાવને જુએ.
• ગોચરનો ગુરુ પંચમેશ ઉપરથી પસાર થાય, અથવા પંચમેશને જુએ.
• આ જ બાબતો ચંદ્રરાશિથી ગણીને પણ જોવાય છે.

ગુરુ દર વર્ષે રાશિ બદલે છે, એટલે દર થોડાં વર્ષે આવી કોઈ ને કોઈ સ્થિતિ બનતી રહે છે. આ જ આ વિષયની આશાભરી બાજુ છે — આકાશ સ્થિર નથી, અને અનુકૂળ સમય ફરી ફરીને પાછો આવે છે.

બેવડું ગોચર — એક નવી પદ્ધતિ

આજના સમયમાં કેટલાક વિદ્વાનોએ આ પદ્ધતિ લોકપ્રિય કરી છે કે કોઈ મોટી ઘટના માટે ગુરુ અને શનિ, બંનેનું ગોચર એકસાથે એ ભાવને કે તેના સ્વામીને સ્પર્શે. તેને "બેવડું ગોચર" કહે છે. આ જૂના ગ્રંથોની સીધી પદ્ધતિ નથી, નવો વિચાર છે — ઉપયોગી, પણ એકલા ભરોસો રાખવા જેવો નહીં. જૂની રીત આ છે — પહેલાં દશા, પછી ગોચર.

એક પ્રામાણિક વાત: દશા અને ગોચર એક "બારી" બતાવે છે, પાકી તારીખ નહીં. એ બારીમાં ડૉક્ટરની સલાહ, આરોગ્ય, મનની શાંતિ અને એકબીજાનો સાથ — બધું મળીને કામ કરે છે. કોઈ સંતાનની પાકી તારીખ કહે, તો તેને આશાની જેમ સાંભળો, વચનની જેમ નહીં.

નાડી કૂટ — સંતાન અને આરોગ્યનો કૂટ

લગ્ન પહેલાં કુંડળી મિલનમાં અષ્ટકૂટ (આઠ કસોટી, કુલ 36 ગુણ) જોવાય છે. "કૂટ" એટલે મિલનની એક કસોટી. તેમાં સૌથી ભારે કૂટ છે નાડી — પૂરા 8 ગુણનો. સત્તાવીસ નક્ષત્રો (ચંદ્રના 27 પડાવ) ત્રણ નાડીમાં નવ-નવ વહેંચાયેલાં છે — આદ્ય, મધ્ય અને અંત્ય. આયુર્વેદની વાત, પિત્ત અને કફની કલ્પના તેની પાછળ છે, એટલે જ પરંપરા નાડીને આરોગ્ય અને સંતાનસુખ સાથે જોડે છે.

તમારું અને તમારા જીવનસાથીનું જન્મનક્ષત્ર આ કોઠામાં જોઈને તમે જાતે જાણી શકો કે બંનેની નાડી એક છે કે અલગ.

નાડી દોષ અને તેના અપવાદ

વર અને કન્યાની નાડી અલગ હોય તો પૂરા 8 ગુણ મળે છે. બંનેની નાડી એક જ હોય, તો નાડીમાં 0 ગુણ આવે છે — તેને નાડી દોષ કહે છે. પણ શાસ્ત્રમાં તેના ત્રણ અપવાદ પણ છે:

1. બંનેની ચંદ્રરાશિ એક હોય, પણ નક્ષત્ર અલગ હોય.
2. નક્ષત્ર એક હોય, પણ ચંદ્રરાશિ અલગ હોય.
3. નક્ષત્ર એક હોય, પણ તેનો પાદ (નક્ષત્રનો ચોથો ભાગ) અલગ હોય.

આમાંથી કોઈ અપવાદ લાગુ પડે, તો શાસ્ત્ર દોષને "ક્ષીણ" (ઓછો થયેલો) માને છે, સંપૂર્ણ રીતે ભૂંસાયેલો નહીં. એટલે જ અમારી ગણતરી આવી સ્થિતિમાં 8 માંથી 4 ગુણ આપે છે, અને અહેવાલમાં આ વાત સ્પષ્ટ બતાવે પણ છે. અમારો લગ્ન-અહેવાલ ઓછા ગુણ જોઈને લગ્નની ક્યારેય ના નથી પાડતો — નાડીને તેના શાસ્ત્રીય વજન સાથે અલગથી તોલવામાં આવે છે, અને જરૂર હોય ત્યાં ઉપાય બતાવાય છે.

ભકૂટનું નવ-પંચમ

અષ્ટકૂટમાં ભકૂટ (7 ગુણ) ને પણ સંતાન સાથે જોડવામાં આવે છે. તેમાં બંનેની ચંદ્રરાશિ વચ્ચેનું અંતર જોવાય છે. છ-આઠ, બે-બાર અને પાંચ-નવનું અંતર દોષ તરફ ઝૂકેલું ગણાયું છે. તેમાં પાંચ-નવને "નવ-પંચમ" કહે છે, અને પરંપરા તેને સંતાનના વિષય સાથે જોડે છે — કારણ કે પાંચમો ભાવ સંતાનનો છે. તેના પણ શાસ્ત્રીય અપવાદ છે: બંને રાશિના સ્વામી એક જ ગ્રહ હોય કે પરસ્પર મિત્ર હોય, અથવા બંનેનાં નક્ષત્રોનો સ્વામી એક હોય, તો ભકૂટ દોષ નિરસ્ત ગણાય છે.

લગ્ન થઈ ગયું હોય અને નાડી એક હોય

ઘણાં દંપતીને લગ્નનાં વર્ષો પછી ખબર પડે છે કે બંનેની નાડી એક છે, અને તેઓ ગભરાઈ જાય છે. ગભરાશો નહીં. એક નાડીવાળાં ઘણાં દંપતીના ઘરમાં બાળકોનું હાસ્ય ગુંજે છે. નાડી આરોગ્ય પર ધ્યાન આપવાનું કહેતો સંકેત છે — એટલે ડૉક્ટરની નિયમિત સલાહ, બંનેના આરોગ્યની સંભાળ, અને પરંપરા પ્રમાણે શિવ-પાર્વતીની સાથે મળીને પૂજા, 'ૐ નમઃ શિવાય' નો જપ અને શક્તિ પ્રમાણે અન્નદાન. લગ્ન પછી નાડીની ખબર પડવાનો અર્થ "લગ્ન ખોટું થયું" એવો નથી — અર્થ એટલો જ કે હવે ખબર છે, કઈ વાતનું ધ્યાન રાખવાનું છે.

સંતાનપ્રાપ્તિના ઉપાય — સરળ, સલામત, જ્યોતિષના

ઉપાય એટલા માટે નથી કે ગ્રહ "પ્રસન્ન" થઈને બદલામાં કંઈક આપી દે. ઉપાયનો ભાવ છે — મનને એક દિશા આપવી, નિયમથી જીવવું, અને આપણી પરંપરા જે શક્તિને જીવન આપનારી માને છે તેને યાદ રાખવી. નીચે આપેલા બધા ઉપાય નિર્દોષ છે અને ઘરે આરામથી કરી શકાય છે. સૌથી સારું એ છે કે પતિ-પત્ની બંને સાથે બેસીને કરે. એ પોતે જ એક સંદેશ છે — "આ અમારી સહિયારી પ્રાર્થના છે, કોઈ એકની ઊણપ નહીં."

સૌથી પહેલાં — ડૉક્ટર સાથે, તેમની જગ્યાએ નહીં

જ્યોતિષના ઉપાય ડૉક્ટરની સારવાર સાથે છે, તેની જગ્યાએ નહીં. ડૉક્ટરો ઘણી વાર સલાહ આપે છે કે એક વર્ષના પ્રયત્ન પછી પણ ગર્ભ ન રહે — અથવા પત્નીની ઉંમર પાંત્રીસથી વધુ હોય તો છ મહિના પછી — તો પતિ-પત્ની બંનેએ તપાસ કરાવવી. બંનેની, કોઈ એકની નહીં. ડૉક્ટરે કહેલી દવા, તપાસ અને સમયને કોઈ મુહૂર્ત કે ઉપાયના નામે પાછળ ન ઠેલો. અને કોઈ બાબા, તાંત્રિક કે અજાણી વ્યક્તિએ આપેલી જડીબુટ્ટી, ભસ્મ કે દવા ડૉક્ટરને પૂછ્યા વિના ક્યારેય ન લો. જ્યોતિષ મનને સહારો આપે છે; શરીરની સારવાર ડૉક્ટર કરે છે. બંને સાથે ચાલે, તો સૌથી ઉત્તમ.

સંતાન ગોપાલ મંત્ર

સંતાનની ઇચ્છા માટે પરંપરામાં સૌથી પ્રસિદ્ધ મંત્ર છે સંતાન ગોપાલ મંત્ર, જેમાં બાળસ્વરૂપ શ્રીકૃષ્ણ (ગોપાલ) ને પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે:

'ૐ દેવકીસુત ગોવિન્દ વાસુદેવ જગત્પતે, દેહિ મે તનયં કૃષ્ણ ત્વામહં શરણં ગતઃ'

તેનો ભાવ છે — "હે દેવકીના પુત્ર, ગોવિંદ, વાસુદેવ, જગતના સ્વામી કૃષ્ણ! મને સંતાન આપો; હું તમારા શરણે આવ્યો છું." મંત્રમાં "તનય" શબ્દ છે; અહીં તેનો ભાવ સંતાન છે — દીકરો હોય કે દીકરી.

જપની સરળ રીત:

• સવારે સ્નાન પછી પૂર્વ કે ઉત્તર દિશા તરફ મોં રાખીને બેસો.
• સામે બાલગોપાલ (લાડુ ગોપાલ) નું ચિત્ર કે નાની મૂર્તિ રાખો, ઘીનો દીવો કરો, તુલસીપત્ર અર્પણ કરો.
• રોજ 108 વાર, એટલે કે એક માળા, જપ કરો. તુલસીની માળા હોય તો સારું; ન હોય તો કોઈ પણ સ્વચ્છ માળા.
• ઓછામાં ઓછા 43 દિવસ ખાડો પાડ્યા વિના કરો. પછી પણ ઇચ્છા હોય તો ચાલુ રાખો.
• પતિ-પત્ની બંને કરી શકે. સાથે બેસીને થાય તો વધુ સારું.
• જપ પછી મનમાં પોતાની પ્રાર્થના સરળ શબ્દોમાં કહો — જેમ કોઈ વડીલ સાથે વાત કરીએ છીએ.
• કોઈ દિવસ બીમાર હો કે પૂજામાં ન બેસી શકો, તો મનમાં જ જપ કરી લો. નિયમનો અર્થ શરીરને કષ્ટ આપવો નથી.

ગુરુનો બીજ મંત્ર

ગુરુ સંતાનનો કારક હોવાથી તેનો બીજ મંત્ર (ગ્રહનો નાનો, મૂળ મંત્ર) ખાસ સહારો આપે છે — ખાસ કરીને ત્યારે, જ્યારે કુંડળીમાં ગુરુ નીચનો, અસ્ત કે રાહુ-શનિ સાથે હોય.

'ૐ ગ્રાં ગ્રીં ગ્રૌં સઃ ગુરવે નમઃ'

કોઈ ગુરુવારથી શરૂ કરો. રોજ 108 વાર, ઓછામાં ઓછા 43 દિવસ. પીળું આસન કે પીળું વસ્ત્ર રાખી શકો — આ શરત નથી, રંગનો ભાવ છે, કારણ કે પીળો ગુરુનો રંગ ગણાય છે. જપ કરતી વખતે પોતાના ગુરુજનો અને ઘરના વડીલોને યાદ કરો; વડીલોના માનથી ગુરુ ગ્રહ સૌથી જલદી પ્રસન્ન થાય છે એમ મનાય છે.

ગુરુવારની પૂજા

ગુરુવાર ગુરુનો દિવસ છે, અને આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની પૂજાનું વિધાન છે.

• સવારે વિષ્ણુના ચિત્ર સામે દીવો કરો, પીળાં ફૂલ અને હળદર અર્પણ કરો.
• 'ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય' નો જપ કરો.
• સમય હોય તો વિષ્ણુ સહસ્રનામનો પાઠ કરો.
• ચણાની દાળ, હળદર, કેળાં કે પીળી મીઠાઈ શક્તિ પ્રમાણે દાન કરો.
• માતા-પિતા, ગુરુજનો અને ઘરના વડીલોને પગે લાગીને આશીર્વાદ લો.

પુત્રદા એકાદશીનું વ્રત — આરોગ્ય સારું હોય તો જ

વર્ષમાં બે પુત્રદા એકાદશી આવે છે — પોષ મહિનાના શુક્લ પક્ષ (વધતા ચંદ્રનું પખવાડિયું) ની અને શ્રાવણ મહિનાના શુક્લ પક્ષની. પરંપરામાં આ વ્રત સંતાનની ઇચ્છા માટે પ્રસિદ્ધ છે. "પુત્રદા" શબ્દ જૂનો છે; ઇચ્છા સંતાનની છે — દીકરો હોય કે દીકરી. આ દિવસે વિષ્ણુની પૂજા, એકાદશીની કથા સાંભળવી, અને 'ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય' નો જપ કરવામાં આવે છે.

પણ વ્રત ત્યારે જ રાખો જ્યારે આરોગ્ય સારું હોય. જેમની સારવાર ચાલતી હોય, જેઓ કોઈ દવા લેતા હોય, જેમને ડાયાબિટીસ, થાઇરોઇડ, લોહીની ઊણપ કે બીજી કોઈ તકલીફ હોય — તેઓ પહેલાં ડૉક્ટરને પૂછે. જરૂર હોય તો નિર્જળાને બદલે ફળાહાર કરો, અથવા ફક્ત પૂજા અને જપ કરો. સારવારના દિવસોમાં ડૉક્ટરે કહેલો ખોરાક જ લો. ભગવાન ભૂખથી નહીં, ભાવથી પ્રસન્ન થાય છે.

હરિવંશ પુરાણનો પાઠ કે શ્રવણ

હરિવંશ પુરાણ ને મહાભારતનું પરિશિષ્ટ (ખિલ ભાગ) માનવામાં આવે છે, જેમાં શ્રીકૃષ્ણના વંશ અને લીલાઓનું વર્ણન છે. પરંપરામાં સંતાનની ઇચ્છા માટે તેનો પાઠ કે શ્રવણ ઘણા સમયથી કહેવાતો આવ્યો છે. ઘરે રોજ થોડું થોડું વાંચી શકાય, અથવા કોઈ વિદ્વાન પાસેથી સાંભળી શકાય. મોટો પ્રસંગ જરૂરી નથી — શ્રદ્ધાથી રોજ થોડાં પાનાં વાંચવાં પણ એટલું જ અર્થપૂર્ણ છે. ઘરનાં દાદા-દાદી વાંચે અને પતિ-પત્ની સાંભળે, તો એ આખા પરિવારની સહિયારી પ્રાર્થના બની જાય છે.

શિવ-પાર્વતીની સાથે મળીને પૂજા

શિવ અને પાર્વતી આદર્શ દંપતી ગણાય છે, અને તેમનાં સંતાન — ગણેશ અને કાર્તિકેય — સંતાનસુખનું સુંદર પ્રતીક છે. એટલે સંતાનની ઇચ્છામાં પતિ-પત્નીએ સાથે મળીને શિવ-પાર્વતીની પૂજા કરવી પરંપરામાં ખૂબ શુભ ગણાઈ છે.

• સોમવારે બંને સાથે મળીને શિવલિંગ પર જળ કે દૂધ ચઢાવો.
• 'ૐ નમઃ શિવાય' નો 108 વાર જપ કરો.
• મા પાર્વતીને લાલ ચૂંદડી, ફૂલ કે સૌભાગ્યની વસ્તુઓ શ્રદ્ધાથી અર્પણ કરો.
• અંતે બંને એકબીજા માટે પણ પ્રાર્થના કરો — આ નાનકડી ક્ષણ સંબંધને ખૂબ જોડે છે.

બાળકો માટે દાન — શક્તિ પ્રમાણે

જે વસ્તુની ઇચ્છા હોય, તેની સાથે જોડાયેલી સેવા કરવી એ આપણી પરંપરાનો ઘણો જૂનો ભાવ છે. સંતાનની ઇચ્છામાં બાળકોની સેવા સૌથી સુંદર દાન છે:

• કોઈ અનાથાશ્રમ કે બાળઆશ્રમમાં ભોજન, ફળ, કપડાં કે પુસ્તકો આપવાં.
• કોઈ જરૂરિયાતમંદ બાળકની ફી, નોટબુક-પુસ્તકો કે શાળાના ગણવેશમાં મદદ કરવી.
• ગુરુવારે બાળકોમાં પીળાં ફળ કે મીઠાઈ વહેંચવી.
• માતાઓ અને નવજાત બાળકોની સેવા કરતી કોઈ સંસ્થાને મદદ કરવી.

દાન એટલું જ કરો જેટલું આરામથી થઈ શકે. દેવું કરીને કે ઘરનું બજેટ બગાડીને કરેલું દાન ઉપાય નહીં, બોજ બની જાય છે. અને દાન દેખાડા માટે નહીં — ચૂપચાપ, સાદા મનથી. કોઈ બાળકના ચહેરા પર આવેલું સ્મિત પોતે જ સૌથી સુંદર પ્રાર્થના છે.

મનની શાંતિ — ચંદ્રનો સહારો

સંતાનની પ્રતીક્ષાની સૌથી ભારે અસર મન પર પડે છે. જ્યોતિષમાં મનનો કારક ચંદ્ર છે. ચંદ્ર નબળો હોય, અથવા તેના પર શનિ-રાહુની છાયા હોય, તો આ પ્રતીક્ષા વધુ ભારે લાગે છે. એવે વખતે ચંદ્રનો બીજ મંત્ર મનને સ્થિરતા આપે છે:

'ૐ શ્રાં શ્રીં શ્રૌં સઃ ચન્દ્રમસે નમઃ'

• સોમવારે, અથવા રોજ સૂતાં પહેલાં તેનો જપ કરો.
• રોજ થોડો સમય સાથે ચાલવા જાઓ, વાતો કરો — સંતાન સિવાયની વાતો પણ.
• ઘરમાં આ વિષયને ઝઘડા કે મહેણાંનો વિષય ન બનવા દો.
• જરૂર લાગે તો કોઈ કાઉન્સેલર સાથે વાત કરો — એ નબળાઈ નહીં, સમજદારી છે.

રત્ન વિશે એક સાવધાની

ઘણા લોકો સંતાન માટે પોખરાજ (ગુરુનું રત્ન) પહેરવાની સલાહ આપે છે. રત્ન પહેરવું હોય તો કોઈ જાણકારને આખી કુંડળી બતાવીને જ પહેરો; જે ગ્રહને શાંત કરવાનો હોય તેનું રત્ન ઊલટી અસર કરી શકે છે. ઘણી કુંડળીઓમાં ગુરુ કોઈ કઠિન ભાવનો સ્વામી પણ હોય છે — ત્યાં રત્નને બદલે મંત્ર, પૂજા અને દાન જ સલામત રસ્તો છે. રત્ન કોઈ જાદુ નથી, અને તેના વિના પણ ઉપાય પૂરા થાય છે.

અઠવાડિયાનો ક્રમ — એક સરળ યોજના

બધા ઉપાય એકસાથે શરૂ કરવાની જરૂર નથી. નીચે એક સરળ ક્રમ છે, જેને તમે તમારી સગવડ પ્રમાણે નાનો-મોટો કરી શકો:

આ ક્રમને બોજ ન બનાવો. જેટલું થઈ શકે, એટલું નિયમથી કરો. એક ઉપાય પૂરા મનથી અને નિયમથી કરવો, દસ ઉપાય અડધા મનથી કરવા કરતાં ઘણો સારો છે. કોઈ દિવસ ચૂકી જવાય, તો પોતાને દોષ ન આપો — બીજે દિવસે ફરી શરૂ કરો.

કઈ બાબતોથી બચવું

સંતાનની પ્રતીક્ષામાં મન ખૂબ કોમળ થઈ જાય છે, અને આ જ કોમળતાનો કેટલાક લોકો ખોટો લાભ લે છે. આ બાબતોથી દૂર રહો:

• કોઈ એકને — પત્ની, પતિ કે વહુને — દોષી ઠેરવવાં.
• ડર બતાવીને મોંઘી પૂજા કે અનુષ્ઠાન કરાવનારાઓની વાતમાં આવવું.
• લીંબુ-મરચાં, ખીલી ઠોકવી, કંઈક વહાવવું-ફેંકવું, વાળ-નખ સાથે જોડાયેલાં કામ, જાદુ-ટોણા — આ ન તો શાસ્ત્રના ઉપાય છે, ન તો સલામત.
• ડૉક્ટરની સલાહ વિના કોઈ જડીબુટ્ટી, ભસ્મ કે દવા લેવી.
• નબળાઈમાં કે સારવારના દિવસોમાં કઠોર વ્રત રાખવું.
• "દીકરો જ થશે" જેવી વાતો — સંતાનનું લિંગ ન તો કુંડળીનો વિષય છે, ન તો તેમાં કોઈ ભેદ યોગ્ય છે.
• કોઈ મુહૂર્ત કે જ્યોતિષીના કહેવાથી સારવાર પાછળ ઠેલવી.

પરિવારના વડીલોને બે વાત

માતા-પિતા, સાસુ-સસરા અને સગાં-સંબંધીઓની ચિંતા પ્રેમમાંથી જન્મી છે, એ સૌ જાણે છે. પણ વારંવાર પૂછવું, બીજાઓ સાથે સરખામણી કરવી કે કોઈ એક તરફ ઇશારો કરવો દંપતીનું મન વધુ ભારે કરે છે — જ્યોતિષની ભાષામાં, ચંદ્ર પરની છાયા વધુ ઘેરી બને છે. સૌથી સુંદર ઉપાય છે ઘરમાં ભરોસાનું વાતાવરણ: હરિવંશ પુરાણનો પાઠ તમે કરો, બાળકો સાંભળે. વડીલોનો સ્નેહ ગુરુ ગ્રહની સૌથી સીધી શક્તિ ગણાય છે.

અમારા કુંડળી મિલન અહેવાલથી તમારા ઉપાય જાણો

આ આખા લેખનો સાર એક વાક્યમાં: સંતાનનો વિષય બે કુંડળીનો વિષય છે. એક જ કુંડળી જોઈને નિષ્કર્ષ પર પહોંચવું અધૂરું છે, અને કોઈ એક પર બોજ નાખવો ખોટું. કુંડળી મિલન જ્યોતિષની ટીમ પોતાના અહેવાલ આ જ વિચારથી બનાવે છે — દરેક અહેવાલ બંનેની જન્મતારીખ, સમય અને સ્થળથી બને છે, અને બંનેની કુંડળી બાજુ-બાજુમાં રાખીને વાંચે છે.

લગ્ન થઈ ગયાં છે — પતિ-પત્ની કુંડળી મિલન

જે દંપતી પરિણીત છે અને સંતાનની રાહ જોઈ રહ્યાં છે, તેમના માટે પતિ-પત્ની કુંડળી મિલન છે. તે બંનેની કુંડળી વાંચે છે — આઠેય કૂટ આ જ સંબંધની નજરે, નાડી સહિત, જેને પરંપરા આરોગ્ય અને સંતાન સાથે જોડે છે; દાંપત્યના કારક શુક્ર અને ગુરુ, નવાંશ સહિત — એ જ ગુરુ જે સંતાનનો પણ કારક છે; ચંદ્ર, એટલે બંનેના મનની સ્થિતિ; અને હાલની દશા અને સાડાસાતી, આગળની આઠ અંતર્દશા તારીખ સાથે, અને એ પણ કે બંનેના સમય એકસાથે ક્યારે હળવા થાય છે. પછી ઉપાય — કોના માટે, કયા વારે — અને આખા અઠવાડિયાનો ક્રમ.

પ્રામાણિકપણે એક વાત: અમારો અહેવાલ એવી ભવિષ્યવાણી નથી કરતો કે સંતાન ક્યારે થશે, કે થશે કે નહીં. તે બંનેની કુંડળીમાંથી સંબંધ, મન, હાલનો સમય અને તેના ઉપાય બતાવે છે — અને પ્રતીક્ષાના દિવસોમાં આ જ બાબતો સૌથી વધુ સાથે ચાલે છે. અહેવાલ કોઈ એકને દોષી ઠેરવતો નથી; તે બતાવે છે કે કયો ઉપાય કોના માટે અને ક્યારે.

લગ્ન હજી થવાનાં છે — લગ્ન કુંડળી મિલન

જેમનાં લગ્ન હજી થવાનાં છે, તેમના માટે લગ્ન કુંડળી મિલન છે — 36 ગુણ, માંગલિક, અને ખાસ કરીને નાડી અને ભકૂટ, એ જ બે કૂટ જેને પરંપરા આરોગ્ય અને સંતાન સાથે જોડે છે, તેમના શાસ્ત્રીય અપવાદો સાથે. આખા અહેવાલમાં બંનેની કુંડળીનો સંતાનપક્ષ પણ સંકેત તરીકે વંચાય છે — સપ્તાંશ, બીજ-ક્ષેત્ર સ્ફુટ, પંચમ ભાવ અને નાડીને ભેગાં કરીને. આ સંકેત છે, ભવિષ્યવાણી નહીં. અને અહેવાલ ઓછા ગુણ જોઈને લગ્નની ક્યારેય ના નથી પાડતો — ઊણપ દેખાય તો તેનો ઉપાય બતાવે છે.

બંનેમાં ચુકવણી પછી મિલનનું પૂરું પરિણામ સાઇટ પર તરત ખૂલે છે. આખો અહેવાલ PDF માં આવે છે — બંનેની પોતાની કુંડળી, ઉપાયોનું સંપૂર્ણ વિધાન, અઠવાડિયાનો ક્રમ, અને "તમારા પ્રશ્નો — સીધા જવાબ". તમારી સ્થિતિ પ્રમાણે નીચેથી યોગ્ય મિલન પસંદ કરો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો