વર્ણ

રાશિઓમાંથી ચાર વર્ણ બને છે — બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય, શૂદ્ર. જળરાશિ બ્રાહ્મણ, અગ્નિ ક્ષત્રિય, પૃથ્વી વૈશ્ય, વાયુ શૂદ્ર. વરનો વર્ણ કન્યાની બરાબર કે ઉપર હોય તો ગુણ મળે છે. આ જાતિ નથી, મનની પ્રવૃત્તિનું સ્તર છે.

શૂન્ય આવે તો શું

વર્ણમાં શૂન્ય દોષ મનાતો નથી — આ સૌથી હલકો કૂટ છે અને એક જ ગુણનો. વરનો વર્ણ કન્યાથી નીચે હોય તો ગુણ મળતો નથી, પણ શાસ્ત્ર તેને બાધા કહેતું નથી; બાકીના કૂટ ઘણા ભારે છે.

ગણતરી કેવી રીતે થાય છે

1. બંનેની ચંદ્ર-રાશિ પરથી વર્ણ કાઢો — કર્ક, વૃશ્ચિક અને મીન બ્રાહ્મણ; મેષ, સિંહ અને ધનુ ક્ષત્રિય; વૃષભ, કન્યા અને મકર વૈશ્ય; મિથુન, તુલા અને કુંભ શૂદ્ર.
2. વરનો વર્ણ વધૂના વર્ણ જેટલો કે ઉપરનો હોય તો 1 ગુણ, નીચેનો હોય તો 0.

નિર્ણયમાં તેનું વજન

આ કૂટનું પોતાનું અલગ મત નથી. તે “છત્રીસ ગુણ” વાળા એક જ મતમાં ગણાય છે — એટલે કે વર્ણ, વશ્ય, તારા, યોનિ અને ગ્રહ-મૈત્રી, પાંચેય મળીને એ જ એક મતમાં આવે છે.

અમારો નિર્ણય 39 મતોને વજન સહિત તોલીને બને છે, જેમનું કુલ વજન 29.7 છે. છત્રીસેય ગુણ મળીને તેમાંનું એક મત છે — એટલે કે આખા નિર્ણયનો લગભગ 3.4%. બાકીનું સપ્તમ ભાવ, નવાંશ, સપ્તાંશ, વિંશોપક, જૈમિની, દશા-કાળ અને માંગલિક જેવાં મત નક્કી કરે છે. એટલે જ આ અહેવાલ ઓછા ગુણ જોઈને લગ્નની ના ક્યારેય પાડતો નથી.

શાસ્ત્રીય કોષ્ટક

બાકીના સાત કૂટ